Hệ số Beta ngành quý II năm 2015

16:53-27/01/2016

Để nâng cao chất lượng  và hiệu quả của việc tính và sử dụng kết quả hệ số Beta ngành theo phương pháp Full Information Beta, chúng tôi đã tiến hành thay đổi trong phương thức chọn và lọc dữ liệu để đưa ra những mã chứng khoán có đầy đủ 2 năm dữ liệu giá và đủ thông tin về ngành đăng tải trong bản cáo bạch.

Theo đó, tính đến ngày 30/06/2015, thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK) có 912 công ty niêm yết, trong đó chỉ có 429 mã chứng khoán có đủ điều kiện để tính Beta ngành.

Sau khi tổng hợp và xử lý dữ liệu đưa đến kết quả như trên, chúng tôi xin đưa ra một số nhận xét như sau: 

Trong quý 2/2015, TTCK có khá nhiều biến động. Diễn biến thị trường trong quý 2 có thể chia ra 3 giai đoạn: từ đầu quý 2 đến gần cuối tháng 4, thị trường tăng điểm nhẹ; giai đoạn 2 tiếp đó đến giữa tháng 5, thị trường sụt giảm mạnh và giai đoạn 3 là thời gian còn lại, thị trường phục hồi và tăng điểm mạnh mẽ .Kết thúc quý 2, chỉ số VN-Index giữ ở mức 593,1 điểm, tăng 7,62% và HNX-Index ở mức 84,94 điểm, tăng 3,29% so với cuối quý 1. Thanh khoản của thị trường vẫn giữ ở mức cao.

Sự biến động này của thị trường tác động mạnh mẽ đến kết quả hệ số beta ngành quý 2/2015. Cụ thể, so với quý 1/2015, trong quý 2/2015 có 24 ngành có hệ số beta tăng mạnh. Trong đó, những ngành có hệ số beta tăng trên 20% là: ngành Sản xuất và chế biến thực phẩm (23,8%), ngành Dệt (21,0%), ngành Vận tải đường sắt, đường bộ và vận tải đường ống (69,9%), ngành Dịch vụ lưu trú (40,6%). Có 8 ngành có hệ số beta ngành giảm, mức giảm mạnh nhất thuộc về ngành Sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí (giảm 11,6%), các ngành khác có mức giảm hệ số beta ngành từ 2,9% đến 8,6%.

Đối với nhóm ngành Hoạt động tài chính (Bảo hiểm, Chứng khoán, Ngân hàng, Bất động sản, tuy là nhóm ngành rất nhạy cảm với các biến động, nhưng trong quý 2/2015 chỉ có sự điều chỉnh nhẹ về hệ số beta ngành. Cụ thể các ngành thuộc nhóm này đều tăng so với quý 1, trong đó tăng mạnh nhất là ngành Bảo hiểm, tái bảo hiểm và bảo hiểm xã hội (trừ bảo đảm xã hội bắt buộc), các ngành khác có mức tăng hệ số beta ngành từ 2,7% đến 6,8%.

Theo quan sát cho thấy, nền kinh tế quý 2/2015 có nhiều diễn biến tích cực, là dấu hiệu khả quan cho cả năm. Tăng trưởng GDP vượt trội, thu hút nhiều vốn đầu tư nước ngoài, lạm phát được kiềm chế tốt, … Tuy nhiên, thị trường vẫn chịu nhiều tác động của các tin tức và hiệu ứng đám đông. Những thông tin, biến động này tác động rất lớn đến kết quả hệ số beta ngành. Tuy nhiên, do số lượng các ngân hàng, công ty niêm yết có đủ điều kiện để tính hệ số beta ngành vẫn còn giới hạn nên vẫn chưa thể nói hệ số beta ngành nói chung và hệ số beta ngành hoạt động tài chính đã phản ánh đầy đủ mức độ rủi ro của các công ty trong ngành.

 

Ghi chú:

1)    Hệ số beta ngành được tính theo phương pháp Full Information Beta

2)    Dữ liệu tính beta được thu thập từ Reuter và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước

3)    Hệ thống ngành được phân loại theo hướng dẫn tại quyết định 337/QĐ-BKH

4)    Hệ số beta ngành trong báo cáo này chỉ có tính chất tham khảo.

 

Hệ số beta và hệ số beta ngành:
Hệ số beta thể hiện mức độ biến động của tỷ suất sinh lời của cổ phiếu so với mức độ biến động tỷ suất sinh lời của thị trường. Hệ số beta càng lớn thì mức độ biến động giá của cổ phiếu càng lớn, rủi ro càng lớn. Hệ số beta nhỏ hơn 1 có nghĩa là giá của cổ phiếu ít biến động hơn so với thị trường. 
Ví dụ: hệ số beta của một cổ phiếu là 1.2, nếu chỉ số của thị trường (ví dụ: VN Index) tăng hoặc giảm 10%, thì giá của cổ phiếu có thể được mong đợi tăng hoặc giảm tương ứng 12%. Với hệ số beta của một cổ phiếu là 0.8, nếu chỉ số thị trường tăng hoặc giảm 10%, thì giá của cổ phiếu đó được mong đợi tăng hoặc giảm tương ứng 8%.
Hệ số beta ngành có thể so sánh mức độ rủi ro của các công ty trong ngành công nghiệp đó với thị trường. Hệ số beta ngành có thể được dùng thay thế cho hệ số beta của từng công ty. Hệ số beta ngành trong một số trường hợp phản ánh chính xác sự biến động của cổ phiếu hơn là hệ số beta của từng công ty. Hệ số beta ngành còn có ích khi áp dụng cho những công ty vừa mới niêm yết chưa có số liệu lịch sử. Hệ số beta ngành còn được dùng để dự báo mức độ rủi ro cho các công ty trong tương lai. Số lượng và tỷ trọng doanh thu của công ty hoạt động trong một ngành càng lớn thì mức độ tin tưởng của hệ số beta của ngành công nghiệp đó càng cao.
Điều kiện tính hệ số beta của Việt Nam còn một số hạn chế như: số lượng công ty tham gia vào thị trường chứng khoán nhỏ, nhiều ngành có số lượng công ty đại diện rất ít, dữ liệu lịch sử về giá ngắn, thông tin về của các công ty hoạt động trong từng ngành không được cập nhật thường xuyên và đầy đủ. Do các đặc điểm trên, hệ số beta ngành của Việt Nam có thể chưa phản ánh được đúng mức độ rủi ro của các công ty trong ngành. Điều này sẽ được cải thiện khi TTCK phát triển hơn.
Để nâng cao chất lượng  và hiệu quả của việc tính và sử dụng kết quả hệ số Beta ngành theo phương pháp Full Information Beta, chúng tôi đã tiến hành thay đổi trong phương thức chọn và lọc dữ liệu để đưa ra những mã chứng khoán có đầy đủ 2 năm dữ liệu giá và đủ thông tin về ngành đăng tải trong bản cáo bạch.
Theo đó, tính đến ngày 30/06/2015, thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK) có 912 công ty niêm yết, trong đó chỉ có 429 mã chứng khoán có đủ điều kiện để tính Beta ngành.
Sau khi tổng hợp và xử lý dữ liệu đưa đến kết quả như trên, chúng tôi xin đưa ra một số nhận xét như sau: 
Trong quý 2/2015, TTCK có khá nhiều biến động. Diễn biến thị trường trong quý 2 có thể chia ra 3 giai đoạn: từ đầu quý 2 đến gần cuối tháng 4, thị trường tăng điểm nhẹ; giai đoạn 2 tiếp đó đến giữa tháng 5, thị trường sụt giảm mạnh và giai đoạn 3 là thời gian còn lại, thị trường phục hồi và tăng điểm mạnh mẽ .Kết thúc quý 2, chỉ số VN-Index giữ ở mức 593,1 điểm, tăng 7,62% và HNX-Index ở mức 84,94 điểm, tăng 3,29% so với cuối quý 1. Thanh khoản của thị trường vẫn giữ ở mức cao.
Sự biến động này của thị trường tác động mạnh mẽ đến kết quả hệ số beta ngành quý 2/2015. Cụ thể, so với quý 1/2015, trong quý 2/2015 có 24 ngành có hệ số beta tăng mạnh. Trong đó, những ngành có hệ số beta tăng trên 20% là: ngành Sản xuất và chế biến thực phẩm (23,8%), ngành Dệt (21,0%), ngành Vận tải đường sắt, đường bộ và vận tải đường ống (69,9%), ngành Dịch vụ lưu trú (40,6%). Có 8 ngành có hệ số beta ngành giảm, mức giảm mạnh nhất thuộc về ngành Sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí (giảm 11,6%), các ngành khác có mức giảm hệ số beta ngành từ 2,9% đến 8,6%.
Đối với nhóm ngành Hoạt động tài chính (Bảo hiểm, Chứng khoán, Ngân hàng, Bất động sản, tuy là nhóm ngành rất nhạy cảm với các biến động, nhưng trong quý 2/2015 chỉ có sự điều chỉnh nhẹ về hệ số beta ngành. Cụ thể các ngành thuộc nhóm này đều tăng so với quý 1, trong đó tăng mạnh nhất là ngành Bảo hiểm, tái bảo hiểm và bảo hiểm xã hội (trừ bảo đảm xã hội bắt buộc), các ngành khác có mức tăng hệ số beta ngành từ 2,7% đến 6,8%.
Theo quan sát cho thấy, nền kinh tế quý 2/2015 có nhiều diễn biến tích cực, là dấu hiệu khả quan cho cả năm. Tăng trưởng GDP vượt trội, thu hút nhiều vốn đầu tư nước ngoài, lạm phát được kiềm chế tốt, … Tuy nhiên, thị trường vẫn chịu nhiều tác động của các tin tức và hiệu ứng đám đông. Những thông tin, biến động này tác động rất lớn đến kết quả hệ số beta ngành. Tuy nhiên, do số lượng các ngân hàng, công ty niêm yết có đủ điều kiện để tính hệ số beta ngành vẫn còn giới hạn nên vẫn chưa thể nói hệ số beta ngành nói chung và hệ số beta ngành hoạt động tài chính đã phản ánh đầy đủ mức độ rủi ro của các công ty trong ngành.

Nhóm nghiên cứu - Phòng Giám sát