Tái cơ cấu các TCTD năm 2017: Đảm bảo quyền lợi người gửi tiền

14:06-01/01/2018

Trong năm 2017, công tác tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) và xử lý nợ xấu đạt được những kết quả tích cực, trong đó nổi bật là hoàn thiện về khuôn khổ pháp lý, an toàn, ổn định hệ thống được giữ vững; đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền.

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý

Trên cơ sở kết quả đạt được, phân tích các tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm từ việc triển khai Đề án tái cơ cấu các TCTD giai đoạn 2011-2015, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020” tại Quyết định số 1058/QĐ-TTg ngày 19/7/2017 (Đề án 1058).

Bên cạnh việc xây dựng Đề án 1058, để khắc phục những khó khăn, vướng mắc, bất cập về pháp lý trong quá trình xử lý nợ xấu, tài sản bảo đảm của TCTD, NHNN đã trình Chính phủ, Quốc hội xem xét thông qua Nghị quyết số 42/2017/QH14 ngày 21/6/2017 về thí điểm xử lý nợ xấu của các TCTD (Nghị quyết 42), tạo lập cơ sở pháp lý thuận lợi hơn cho việc xử lý nợ xấu, tài sản bảo đảm của các TCTD, tổ chức mua bán nợ xấu.

Để triển khai các nhiệm vụ tại Nghị quyết 42 và Quyết định 1058, NHNN đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 32/CT-TTg ngày 19/7/2017 triển khai thực hiện Nghị quyết 42; Ban hành Chỉ thị số 06/CT-NHNN ngày 20/7/2017 về việc thực hiện Nghị quyết 42 và Quyết định 1058; tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai Nghị quyết 42 và Quyết định 1058 để quán triệt các đơn vị trong ngành và các TCTD triển khai các nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 42 và Đề án 1058, yêu cầu các TCTD xây dựng phương án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu và kế hoạch xử lý nợ xấu trình NHNN phê duyệt.

Trên cơ sở tiếp nhận, đánh giá, thẩm định phương án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu của các TCTD, NHNN đã kịp thời có các văn bản chỉ đạo tới từng TCTD yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung để hoàn thiện phương án nhằm bảo đảm các TCTD khắc phục, xử lý những tồn tại, hạn chế theo đúng mục tiêu, yêu cầu.

Đồng thời, để đảm bảo hoạt động ngân hàng được an toàn, lành mạnh và bền vững hơn, vừa qua, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD. Trong đó, có một số điểm mới quan trọng như: (i) Sửa đổi, bổ sung quy định về xử lý TCTD yếu kém, đặc biệt là bổ sung các nội dung liên quan đến đánh giá thực trạng, xây dựng phương án cơ cấu lại TCTD được kiểm soát đặc biệt và nội dung tổ chức thực hiện từng phương án cụ thể; (ii) Sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm nâng cao năng lực quản trị, điều hành của TCTD, như quy định liên quan đến tiêu chuẩn, điều kiện quản lý, điều hành các TCTD; quy định các đối tượng không được đảm nhiệm chức vụ quản trị, điều hành tại các TCTD...; (iii) Sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm ngăn ngừa, xử lý tình trạng sở hữu chéo, đầu tư chéo không lành mạnh... Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD có hiệu lực từ ngày 15/01/2018.

Việc Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD được Quốc hội thông qua là yếu tố quan trọng, có tính lâu dài và quyết định để thực hiện hiệu quả và khả thi việc tái cơ cấu hệ thống TCTD gắn với xử lý nợ xấu, qua đó góp phần phát triển kinh tế trong giai đoạn mới và khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong công tác cơ cấu lại các TCTD trong giai đoạn trước, tạo nền tảng cho sự phát triển an toàn, hiệu quả của hệ thống TCTD, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền.

Đảm bảo an toàn, ổn định hệ thống – Nợ xấu được kiểm soát

Ngay từ đầu năm 2017, NHNN đã ban hành Chỉ thị 02/CT-NHNN chỉ đạo toàn hệ thống tăng cường đảm bảo an toàn hệ thống và tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại hệ thống các TCTD, xử lý nợ xấu. Tiếp đó, trong năm 2017, bên cạnh việc xây dựng Đề án Cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020, NHNN vẫn tập trung nguồn lực để chỉ đạo các TCTD tiếp tục triển khai các nhiệm vụ và giải pháp tái cơ cấu theo Đề án/phương án đã được phê duyệt, bảo đảm hoạt động và tăng trưởng ổn định, an toàn theo quy định pháp luật. Nợ xấu tiếp tục được kiểm soát và duy trì ở mức dưới 3%.

Để triển khai có hiệu quả Nghị quyết 42, NHNN đã ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn TCTD trên toàn hệ thống, làm việc với 6 TCTD được lựa chọn thí điểm xử lý nợ xấu (BIDV, Sài Gòn Thương Tín, ACB, Vietcombank, Techcombank, Agribank), Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) và NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố về việc triển khai thực hiện Nghị quyết 42. Từ khi Nghị quyết 42 có hiệu lực (từ ngày 15/8/2017 đến 31/10/2017), các TCTD đã tích cực rà soát toàn bộ các khoản nợ, phân loại nợ, phối hợp các đơn vị có liên quan xử lý nợ xấu và bước đầu đã đạt được kết quả tích cực, tổng nợ xấu xác định theo Nghị quyết 42 được xử lý trên 29 nghìn tỷ đồng.

Hoạt động giám sát luôn theo sát diễn biến thị trường và hoạt động của từng TCTD cũng như toàn hệ thống để phát hiện những xu hướng tiêu cực, cảnh báo sớm rủi ro và vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tiền tệ ngân hàng. Đồng thời, NHNN đã tổ chức Hội nghị tăng cường công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động ngân hàng nhằm quán triệt đến tất cả các đơn vị trong toàn ngành, đảm bảo tổ chức thực hiện nghiêm túc, chấp hành đầy đủ các quy định về an ninh, an toàn, phòng ngừa rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động ngân hàng.

Đánh giá về công tác tái cơ cấu và xử lý nợ xấu, Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú nhấn mạnh, kết quả quan trọng nhất là sự ổn định, an toàn hệ thống các TCTD và niềm tin người dân đối với hệ thống ngân hàng được giữ vững, đồng thời đảm bảo được quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền. Theo Phó Thống đốc, trong suốt quá trình tái cơ cấu ngân hàng giai đoạn 1 và giai đoạn 2 (2016- 2020), có nhiều nguyên tắc, mục tiêu, trong đó nguyên tắc và quan điểm xuyên suốt là phải đảm bảo được sự ổn định hoạt động của mỗi TCTD, đảm bảo được quyền lợi người gửi tiền.

Một số định hướng trong tái cơ cấu và xử lý nợ xấu thời gian tới

Năm 2018, NHNN cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cơ chế, chính sách về tiền tệ và hoạt động ngân hàng, đặc biệt là tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành chính sách, quy định, cơ chế hỗ trợ cho quá trình cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu của các TCTD, các quy định về xử lý vấn đề sở hữu chéo; trong đó, chú trọng các văn bản hướng dẫn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các TCTD năm 2010.

Bên cạnh đó, ngành Ngân hàng tập trung triển khai có chất lượng và đúng tiến độ các nhiệm vụ được giao tại Kế hoạch hành động của ngành triển khai thực hiện Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020” và Nghị quyết số 42/2017/QH14 thí điểm xử lý nợ xấu của các TCTD; tiếp tục tăng cường đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, giám sát ngân hàng phù hợp với yêu cầu thực tiễn của Việt Nam và các thông lệ, chuẩn mực quốc tế; nâng cao khả năng cảnh báo sớm đối với những rủi ro tiềm ẩn mang tính hệ thống và ngăn ngừa nguy cơ vi phạm pháp luật của các TCTD; nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát an toàn vi mô và giám sát an toàn vĩ mô; tăng cường thanh tra toàn diện, pháp nhân TCTD. Đồng thời, tiếp tục tham mưu Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành liên quan tập trung quán triệt ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn và hỗ trợ tối đa cho các TCTD tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu trong quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết 42/2017/QH14 nhằm hỗ trợ các TCTD thu hồi nợ...

Thanh Lan