Hàn Quốc đánh giá vai trò của BHTG khi xảy ra rút tiền hàng loạt

14:21-26/12/2018

Trung tâm nghiên cứu bảo hiểm tiền gửi (BHTG) thuộc Tổng công ty BHTG Hàn Quốc (KDIC) đã thực hiện một nghiên cứu thực nghiệm về ảnh hưởng của các  yếu tố khiến người gửi tiền rút tiền hàng loạt và hiệu quả của cơ chế BHTG trong việc ngăn ngừa tình trạng này, trên cơ sở dữ liệu mới được xây dựng hồi năm ngoái về các vụ đổ vỡ ngân hàng tiết kiệm.

Từ lâu, các lý thuyết đều chỉ ra rằng BHTG có hiệu quả rõ rệt trong việc ngăn ngừa các vụ rút tiền hàng loạt tại ngân hàng, nhưng chưa có nhiều nghiên cứu thực nghiệm được triển khai về mức độ hiệu quả của cơ chế BHTG trên thực tế. KDIC đã nghiên cứu hành vi của người gửi tiền tại Ngân hàng tiết kiệm Busan trong cuộc khủng hoảng ngân hàng tiết kiệm năm 2011. Vào thời điểm đó, ngay sau khi Ngân hàng tiết kiệm Samhwa bị thu hồi giấy phép hoạt động vào ngày 14/01/2011, cũng là thời điểm được coi là mở màn cho cuộc khủng hoảng kể trên, một làn sóng người gửi tiền rút tiền hàng loạt tại Ngân hàng tiết kiệm Busan đã xảy ra và khoảng 1 tháng sau, ngân hàng này cũng bị buộc dừng hoạt động (17/02/2011). 

Trong trường hợp khủng hoảng, BHTG giúp giảm thiểu rủi ro của việc rút tiền hàng loạt và đảm bảo ổn định hệ thống tài chính – ngân hàng thông qua việc tăng niềm tin của người gửi tiền tại các tổ chức tín dụng. Hạn mức bảo hiểm tại Hàn Quốc ở mức 50 triệu won (tương đương 50.000 đô la Mỹ). Nghiên cứu của KDIC chỉ ra rằng mức rủi ro của việc tiền gửi không được bảo hiểm bị rút ra cao hơn từ 1,55 đến 3,55 lần so với tiền gửi được bảo hiểm. Điều này ngụ ý rằng trong trường hợp không có cơ chế BHTG, việc người gửi tiền rút tiền ồ ạt có thể cao hơn tới 3 lần.

Ngoài ra, khi tiền gửi vượt quá hạn mức bảo hiểm, người gửi tiền có xu hướng rút số tiền cao hơn hạn mức sao cho tổng tiền gửi còn lại nằm trong hạn mức bảo hiểm. Điều này cũng chỉ ra rằng người gửi tiền có số tiền vượt hạn mức đã chủ động trục lợi từ hệ thống BHTG khi xảy ra khủng hoảng. Mặt khác, người gửi tiền là người nước ngoài có xu hướng rút toàn bộ tiền gửi, trái với hành vi của người gửi tiền quốc nội.

Trong khi đó, khoảng cách địa lý giữa người gửi tiền và ngân hàng cũng như đặc điểm sản phẩm tiền gửi cũng là những nhân tố ảnh hưởng đến khả năng người gửi tiền rút tiền ồ ạt. Người gửi tiền sống gần khu vực của ngân hàng tiết kiệm có khả năng rút tiền cao hơn. Nếu khoản tiền gửi có các ưu đãi về thuế phí hay có tiền lãi chưa đến kỳ tất toán, người gửi tiền sẽ ít khả năng rút tiền hơn.

Đây là nghiên cứu phân tích thực nghiệm đầu tiên do KDIC triển khai đánh giá về hiệu quả của hệ thống BHTG lên hành vi của người gửi tiền trong giai đoạn khủng hoảng. Nghiên cứu chỉ ra rằng, cần nâng cao nhận thức công chúng về hệ thống BHTG bởi lẽ tăng cường nhận thức công chúng và đơn giản hóa quy trình, thủ tục trả tiền bảo hiểm là những yếu tố giúp giảm thiểu tình huống rút tiền hàng loạt khi xảy ra khủng hoảng tài chính – ngân hàng.

Đ.T.T

Theo [KDIC]