Tín dụng ngân hàng góp phần tái cơ cấu nông nghiệp, nông thôn

08:54-04/01/2019

Những kết quả đạt được của ngành nông nghiệp trong thời gian qua, đặc biệt là 5 năm thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 899/QĐ-TTg ngày 10/6/2013, có đóng góp không nhỏ của tín dụng ngân hàng. 

Nông nghiệp, nông thôn là 1 trong 5 lĩnh vực ưu tiên về cung ứng vốn

Trong chỉ đạo điều hành, NHNN xác định nông nghiệp, nông thôn là 1 trong 5 lĩnh vực ưu tiên và yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) cân đối đầy đủ nguồn vốn để cho vay theo các chính sách đặc thù của Chính phủ và NHNN. Đến hết tháng 9/2018, tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn tăng khoảng trên 13% so với đầu năm. Cơ cấu tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn tập trung chủ yếu cho sản xuất, chế biến nông, lâm thủy sản. Trong đó, tập trung vào một số sản phẩm chủ lực mà Việt Nam có thế mạnh và kim ngạch xuất khẩu cao như lúa gạo, cà phê, thủy sản, rau quả...

Bên cạnh tín dụng thương mại, cho vay đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác của Ngân hàng Chính sách xã hội đã có đóng góp quan trọng trong việc giảm nghèo bền vững và ổn định kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn. Hiện nay, dư nợ cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội đạt khoảng 180 nghìn tỷ đồng với 7,6 triệu khách hàng còn dư nợ. Ngoài ra, Agribank cũng là ngân hàng chủ lực cung ứng vốn cho phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Để thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo chủ trương của Chính phủ, NHNN đã kịp thời tham mưu trình Chính phủ ban hành chính sách (Nghị định 116/2018/NĐ-CP) và trực tiếp ban hành theo thẩm quyền chính sách khuyến khích cho vay đối với lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, cho vay liên kết; Quy định trần lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VNĐ đối với lĩnh vực này (hiện nay là 6,5%/năm); Chỉ đạo các TCTD cân đối nguồn vốn để đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu vốn phục vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

NHNN cũng yêu cầu các TCTD tiếp tục đơn giản hóa thủ tục vay vốn cho phù hợp với đặc thù của khách hàng thuộc lĩnh vực này; tăng cường kết nối ngân hàng - doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ cao, liên kết với nông dân trong sản xuất nông nghiệp.

Bên cạnh đó, NHNN có những chính sách hỗ trợ cần thiết cho các TCTD tích cực thực hiện chủ trương của Chính phủ, NHNN trong cho vay đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn (như tái cấp vốn, giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc…).

Nghị định 116 - đột phá trong chính sách tín dụng nông nghiệp, nông thôn

Để tiếp tục đẩy mạnh đầu tư tín dụng có hiệu quả vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, NHNN đã tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành nhiều chính sách quan trọng như: Nghị định 41/2010/NĐ-CP, sau đó là Nghị định 55/2015/NĐ-CP ngày 09/6/2015 về chính sách tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, và gần đây là Nghị định 116/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 55/2015/NĐ-CP với nhiều ưu đãi như:

Nâng mức cho vay tối đa không có tài sản đảm bảo của một số đối tượng khách hàng lên gấp 2 lần mức cho vay tối đa cũ để phù hợp với thực tế nhu cầu vốn phục vụ sản xuất nông nghiệp thực tế hiện nay, cụ thể: Cá nhân, hộ gia đình cư trú ngoài khu vực nông thôn có sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp từ 50 triệu đồng lên 100 triệu đồng; Cá nhân, hộ gia đình cư trú tại địa bàn nông thôn từ 100 triệu đồng lên 200 triệu đồng.

Bổ sung các đối tượng khách hàng được TCTD xem xét cho vay tối đa 70% nhu cầu vốn thực hiện dự án, phương án ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp như: Tất cả các đối tượng khách hàng có dự án, phương án sản xuất kinh doanh trong khu, vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; Doanh nghiệp chưa được cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nhưng có dự án, phương án sản xuất kinh doanh ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp không thuộc khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đáp ứng tiêu chí theo quy định.

Bổ sung quy định về việc TCTD được nhận tài sản hình thành từ vốn vay của dự án, phương án sản xuất kinh doanh ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp làm tài sản bảo đảm cho khoản vay của khách hàng.

Bổ sung quy định Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ và các bộ, cơ quan ngang bộ trình Thủ tướng Chính phủ quy định về tiêu chí xác định dự án, phương án sản xuất kinh doanh ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp để TCTD có cơ sở thực hiện cho vay.

Quy định về quản lý dòng tiền cho vay liên kết trong sản xuất nông nghiệp, góp phần hạn chế rủi ro tín dụng và tạo cơ sở pháp lý khuyến khích TCTD đẩy mạnh cho vay.

Bổ sung quy trình, thủ tục xử lý khoanh nợ và thẩm quyền thực hiện khoanh nợ đối với khách hàng gặp rủi ro do nguyên nhân khách quan bất khả kháng.

Bổ sung quy định về ân hạn, theo đó, đối với các loại cây trồng lâu năm, tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận thời gian ân hạn gốc và lãi phù hợp với giai đoạn kiến thiết của cây trồng lâu năm.

NHNN cũng đã ban hành Thông tư số 25/2018/TT-NHNN ngày 24/10/2018 sửa đổi, bổ sung Thông tư 10/2015/TT-NHNN để hướng dẫn Nghị định 116/2018/NĐ-CP, trong đó sửa đổi, bổ sung quy định về cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ đối với khách hàng gặp khó khăn trong việc trả nợ vay ngân hàng do nguyên nhân khách quan bất khả kháng theo hướng không hạn chế số lần cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ. Thời gian cơ cấu lại được hưởng chính sách này phù hợp với chu kỳ hoạt động sản xuất kinh doanh của khách hàng nhưng tổng thời gian cơ cấu lại không vượt quá thời hạn cho vay vốn ban đầu theo hợp đồng tín dụng đã ký nhằm tạo điều kiện cho khách hàng có thời gian khôi phục sản xuất kinh doanh.

Một số giải pháp thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp thời gian tới

Để tái cơ cấu ngành nông nghiệp đạt được hiệu quả cao hơn nữa, thời gian tới, các Bộ, ngành cần tiếp tục tập trung vào các giải pháp như: Tiếp tục hoàn thiện một cách đồng bộ hệ thống chính sách pháp luật phục vụ cho tái cơ cấu ngành nông nghiệp; cần nghiên cứu, tham mưu Chính phủ ban hành các chính sách liên quan đến vấn đề tích tụ đất đai để sản xuất lớn trong nông nghiệp, vấn đề quy hoạch, khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là vấn đề thị trường tiêu thụ cho sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam.

Đối với các địa phương, cần triển khai một cách hiệu quả đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp và các chính sách của Chính phủ, các Bộ, ngành để thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững. Phối hợp ngành ngân hàng trong triển khai hiệu quả chương trình kết nối ngân hàng – doanh nghiệp để tăng khả năng tiếp cận vốn cho khách hàng.

Ngân hàng xác định tập trung nguồn vốn nhiều hơn nữa để cho vay phát triển sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, góp phần xóa đói, giảm nghèo và nâng cao đời sống cư dân nông thôn; Tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Nông dân, Hội Liên hiệp phụ nữ để chuyển tải vốn đến người nông dân một cách hiệu quả nhất.

Đặc biệt, ngành ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, giới thiệu các sản phẩm, chương trình tín dụng dành cho người nghèo, đối tượng chính sách, vùng sâu, vùng xa và khu vực nông thôn; đẩy mạnh các chương trình giáo dục tài chính, các chương trình truyền thông nhằm nâng cao khả năng tiếp cận các sản phẩm dịch vụ ngân hàng, khuyến khích người dân tiếp cận các kênh tín dụng chính thức của ngân hàng, qua đó ngăn ngừa tín dụng đen, giảm rủi ro cho người dân khi sử dụng dịch vụ tài chính.

Quỳnh Trang