Nhìn lại diễn biến hoạt động BHTG quốc tế trong năm 2018

10:47-01/02/2019

Năm 2018 chứng kiến nhiều thay đổi của các tổ chức BHTG quốc tế về cơ chế, chính sách BHTG như: xây dựng mới Luật BHTG và thành lập hệ thống BHTG, điều chỉnh hạn mức BHTG, bổ sung chính sáchđể hỗ trợ cho người gửi tiền và ngân hàng được bảo hiểm, qua đó, góp phần ổn định hệ thống tài chính, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích của người gửi tiền. Bên cạnh đó, các tổ chức BHTG quốc tế cũng tăng cường và mở rộng các hoạt động hợp tác,  chia sẻ thông tin, kinh nghiệm giữa các quốc gia, khu vực giúp nâng cao hiệu quả hoạt động.

Thành lập hệ thống BHTG, xây dựng Luật BHTG để bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người gửi tiền

Ø  Bangladesh: Xây dựng dự thảo Luật Bảo vệ tiền gửi mới

Ngân hàng Trung ương Bangladesh đã chuẩn bị dự thảo Luật Bảo vệ tiền gửi mới để thay thế Luật BHTG 2000. Theo đó, những cán bộ chịu trách nhiệm thi hành các hoạt động hay các trách nhiệm với thiện ý theo quy định của Luật này hay các quy định pháp luật khác liên quan sẽ được miễn trừ khỏi bị truy tố hình sự hay truy cứu trách nhiệm theo Luật. Ngoài ra, thành viên tham gia hệ thống BHTG cũng được mở rộng, bao gồm cả các công ty tài chính phi ngân hàng  nhằm bảo vệ người gửi tiền nhiều hơn.

Ø Pakistan: Thành lập Tổng công ty bảo vệ tiền gửi

NHTW Pakistan (SBP) đã thành lập Tổng công ty bảo vệ tiền gửi (DPC) để bảo vệ cho người gửi tiền trong trường hợp ngân hàng đổ vỡ với hạn mức BHTG là 250.000 Rs (khoảng hơn 2000 USD)/người gửi tiền/ngân hàng. Tất cả các ngân hàng thương mại đều tham gia BHTG.

Thành lập hệ thống BHTG chính thức sẽ mang lại lợi ích cho Paskistan. Trên cơ sở nguồn quỹ lớn được xây dựng từ phí BHTG do ngân hàng đóng góp, DPC có thể cung cấp thanh khoản khẩn cấp cho những người gửi tiền nhỏ khi xảy ra đổ vỡ ngân hàng. Hệ thống BHTG không chỉ làm giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước mà còn giúp củng cố sự ổn định của hệ thống tài chính.

Cùng với các trụ cột đã có sẵn từ lâu là hệ thống luật và quy định về ngân hàng vững mạnh, hệ thống giám sát hiệu quả, việc bổ sung thêm BHTG sẽ tăng cường khung khổ xử lý ngân hàng của SBP.

Ø   Nga: Duma quốc gia Nga thông qua Luật mới về bảo hiểm tiền gửi của doanh nghiệp nhỏ tại ngân hàng

Cuối năm 2018, Duma quốc gia Nga (Hạ viện Quốc hội Nga) đã thảo luận và thông qua dự luật về BHTG của doanh nghiệp nhỏ tại ngân hàng, có hiệu lực từ 1/1/2019.

Theo Luật mới, tiền gửi của các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ bằng đồng rouble và ngoại tệ tại các ngân hàng đăng ký hoạt động tại Nga sẽ được bảo hiểm như tiền gửi cá nhân với hạn mức gần bằng hạn mức cho tiền gửi cá nhân (1,4 triệu Rúp – khoảng 22.350 Đô la). Luật nhằm giúp bảo vệ quyền lợi và qua đó, hỗ trợ sự phát triển của khối doanh nghiệp nhỏ ở Nga.

Ø   Ghana: Ngân hàng Trung ương Ghana triển khai hệ thống BHTG từ Quý II/2018

NHTW Ghana  bắt đầu triển khai hệ thống BHTG từ Quý II/2018. Năm 2016, Quốc hội Ghana đã thông qua Luật Bảo vệ tiền gửi, theo đó hệ thống BHTG được thành lập để bảo vệ người gửi tiền khi ngân hàng đổ vỡ.

Việc thành lập hệ thống BHTG nhằm bổ sung lớp bảo vệ cho hệ thống tài chính, bên cạnh những biện pháp đã được NHTW thực hiện để bảo vệ và giám sát lĩnh vực tài chính ở Ghana, qua đó, thúc đẩy niềm tin công chúng vào lĩnh vực tài chính, đặc biệt là của những người gửi tiền nhỏ, lẻ.

Ø   Nam Phi: Đề xuất thành lập Tổng công ty BHTG

Dự thảo sửa đổi các Luật liên quan đến lĩnh vực tài chính đã được đưa ra lấy ý kiến góp ý của các đối tượng có liên quan từ tháng 9 - 11/2018. Một trong đặc điểm nổi bật của các đề xuất sửa đổi luật là nhằm đảm bảo tiền của người gửi tiền được bảo vệ khi ngân hàng đổ vỡ với việc thành lập Tổng công ty BHTG do Chính phủ sở hữu.

Tổng công ty có nhiệm vụ thành lập, duy trì và quản lý Quỹ BHTG nhằm bảo vệ cho tiền gửi của khách hàng. Nguồn vốn của Tổng công ty chủ yếu từ phí BHTG do các ngân hàng thành viên tham gia BHTG (bắt buộc) đóng góp.

Nam Phi đã đẩy nhanh hơn việc xúc tiến thành lập hệ thống BHTG với các sửa đổi luật như nêu trên do các vụ đổ vỡ một số ngân hàng lớn trong các năm qua gây ảnh hưởng đến người gửi tiền.

Ø   Namibia: Dự thảo Luật bảo vệ người gửi tiền được trình Quốc hội

Bộ Tài chính Namibia vừa đệ trình Quốc hội Dự thảo Luật Bảo vệ người gửi tiền 2018 nhằm bảo vệ người gửi tiền khi xảy ra đổ vỡ ngân hàng. Hệ thống BHTG sẽ do một tổ chức thuộc NHTW Namibia quản lý và thu phí từ các ngân hàng để chi trả bảo hiểm cho người gửi tiền khi ngân hàng đổ vỡ.

Mục đích của hệ thống BHTG là nhằm “tối thiểu hóa tác động tiêu cực đến người gửi tiền và toàn bộ hệ thống tài chính”. Trong trường hợp ngân hàng đổ vỡ, hệ thống BHTG sẽ đảm bảo chi trả cho người gửi tiền theo cách thức nhanh chóng, minh bạch và hiệu quả, hạn chế rủi ro rút tiền hàng loạt và tác động của việc chậm được tiếp cận với tiền gửi của người gửi tiền, đặc biệt là những người gửi tiền nhỏ lẻ.

Ø Guyana: Bộ Tài chính đệ trình Quốc hội Dự thảo Luật thành lập hệ thống BHTG

Dự thảo Luật thành lập hệ thống BHTG, trong đó quy định cơ chế vận hành thành tố quan trọng nhất là Tổng công ty BHTG và quỹ BHTG  được Bộ Tài chính của quốc gia Nam Mỹ nêu trên trình Quốc hội và dự kiến sẽ được đem ra thảo luận trong thời gian sắp tới.

Đây là một biện pháp nhằm giải quyết tính bất ổn trong hệ thống ngân hàng và BHTG cũng đã chứng minh được tính hiệu quả trong việc ngăn ngừa các cuộc khủng hoảng ngân hàng trên thế giới cũng như đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định về tài chính.

Tăng hạn mức BHTG để bảo vệ người gửi tiền tốt hơn, đặc biệt là người gửi tiền nhỏ lẻ

Ø Kosovo: Hạn mức BHTG tăng lên 5000 Euro từ 01/01/2018

Bắt đầu từ 01/01/2018, hạn mức BHTG của Kosovo được tăng từ 4000 Euro lên 5000 Euro (tương đương hơn 6100 USD). Việc đánh giá mức độ phù hợp của hạn mức BHTG được dựa nhiều chỉ số trong đó có yếu tố quan trọng là số người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ.

Theo tính toán của Quỹ BHTG Kosovo (DIFK), khi hạn mức nâng lên mức 5000 Euro, sẽ có 862.942 người hoặc 89,7% người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ tiệm cận với mức khuyến nghị trong Bộ nguyên tắc cơ bản phát triển hệ thống BHTG hiệu quả của IADI là từ 90-95%.

Ø Nga: DIA cân nhắc tăng hạn mức BHTG lên tới 2 triệu rúp

Cơ quan bảo hiểm tiền gửi Nga (DIA) có thể sẽ tăng hạn mức BHTG từ 1,4 triệu Rúp (tương đương 21.180$) lên 2 triệu rúp (tương đương 30.256$).

Việc xem xét tăng hạn mức BHTG nhằm trấn an người gửi tiền trong bối cảnh có hàng loạt những biến cố xảy ra trong lĩnh vực ngân hàng 2 năm trở lại đây, làm cho người gửi tiền cảm thấy bất an như việc đổ vỡ một số ngân hàng lớn, các lệnh trừng phạt của Mỹ với Nga...

Ø Singapore: Từ 1/4/2019, hạn mức BHTG tăng lên 75.000 đô la Singapore

Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) thông báo người gửi tiền được bảo hiểm ở Singapore sẽ được hưởng hạn mức cao hơn là 75.000 đô la Singapre (khoảng 56.000 đô la Mỹ) từ 1/4/2019 sau khi nhận được đa số ủng hộ đề xuất tăng hạn mức từ mức 50.000 lên mức 75.000 đô la Singapore.

Đề xuất tăng hạn mức là do từ năm 2011 tới nay, quy mô tiền gửi của Singapore tăng trưởng đáng kể khiến tỉ lệ chi trả toàn bộ giảm xuống còn 87%. Việc tăng hạn mức sẽ bảo hiểm toàn bộ cho hơn 90% người gửi tiền.

Điều chỉnh chính sách BHTG, tăng cường ổn định của hệ thống ngân hàng - tài chính

Ø  Macau: Xem xét và đề xuất một số thay đổi về chính sách BHTG

Chính quyền đặc khu hành chính Macau đã trình Hội lập pháp Macau xem xét đề xuất thay đổi đối với Chương trình BHTG. Theo đó, phương thức chi trả tiền được đề nghị chuyển từ chi trả ròng (có trừ các khoản nợ của người gửi gửi tiền tại thời điểm chi trả) sang chi trả tổng gộp (không khấu trừ các khoản nợ của người gửi tiền). Chi trả tổng gộp giúp việc tính toán tiền bảo hiểm phải trả đơn giản hơn và quá trình trả tiền bảo hiểm nhanh hơn.

Ngoài ra, Chính quyền còn nghiên cứu giảm mức phí cho các tổ chức tham gia BHTG, mức phí đề xuất cụ thể được xác định sau 15/11/2018 khi số liệu cập nhật về Quỹ được công bố, do theo ước tính, Quỹ BHTG sẽ đạt và sớm vượt quá mức mục tiêu được quy định là 490 triệu MOP (tiền Macau).

Ø   Canada: Lấy ý kiến góp ý về những thay đổi đối với quy định cung cấp thông tin tài khoản ủy thác và tài khoản chung

Tổng Công ty BHTG Canada (CDIC) đã tổ chức lấy ý kiến công chúng về các đề xuất thay đổi trong quy định dưới luật về cung cấp thông tin của các tài khoản ủy thác và tài khoản chung của CDIC nhằm bảo vệ tốt hơn người gửi tiền, do phạm vi bảo hiểm của CDIC được mở rộng ra các loại tiền gửi nằm trong tài khoản ủy thác và tài khoản chung theo quy định của Luật CDIC sửa đổi.

Những thay đổi này bao gồm: Loại thông tin liên quan đến các tài khoản ủy thác và tài khoản chung mà người được ủy thác phải cung cấp cho các tổ chức tham gia BHTG và khi nào thông tin này cần được cung cấp; Các yêu cầu đối với các tổ chức tham gia BHTG liên quan đến việc quản lý thông tin về tiền gửi ủy thác; Yêu cầu cung cấp thông tin đối với tiền gửi chung và tiền gửi được đăng ký trong tài khoản ủy thác.

Ø   Mỹ: Quỹ BHTG đạt mức mục tiêu sớm hơn dự kiến 02 năm

Trong khi còn 02 năm nữa mới đến thời hạn đạt được quỹ mục tiêu theo quy định của luật Dodd-Frank (30/9/2020), Tổng Công ty BHTG Mỹ thông báo Quỹ BHTG đã vượt trên mức mục tiêu là 1,35% tiền gửi được bảo hiểm được. Do Quỹ BHTG đạt mức mục tiêu trước thời hạn, FDIC đã chấm dứt việc thu thêm phụ phí theo quý đối với các ngân hàng lớn từ Quý 4/2018.

FDIC cũng cho biết thêm, khi tỉ lệ quỹ đạt hoặc vượt mức 1,38%, các ngân hàng nhỏ sẽ nhận được tiền hoàn phí ước tính khoảng 750 triệu USD theo phần phí của các ngân hàng này đã đóng góp vào Quỹ BHTG, giúp Quỹ tăng từ mức 1,5% lên mức 1,35%, và việc này có thể sẽ sớm diễn ra. 

Ø   Kenya: Xem xét giải cứu các tổ chức tín dụng thông qua “ngân hàng bắc cầu”

Tổng công ty BHTG Kenya (KDIC) đã công bố kế hoạch để thành lập các ngân hàng “bắc cầu” để quản lý tài sản và nợ của các ngân hàng có vấn đề trong 2 năm để tăng cường sự ổn định của ngân hàng.

Động thái này được kỳ vọng sẽ bảo vệ các ngân hàng được tiếp nhận khỏi việc rút tiền gửi  hàng loạt và cho các nhà quản lý đủ thời gian để tìm bên mua tiềm năng. Các ngân hàng bắc cầu sẽ trực thuộc KDIC và mỗi ngân hàng bắc cầu sẽ hoạt động trong thời hạn 2 năm, khoảng thời gian mà ngân hàng sẽ được bán cho các nhà đầu tư chiến lược.

Một ngân hàng bắc cầu sẽ được tạo ra cho mỗi ngân hàng đang hoạt động bị gặp khó khăn về tài chính và không thể cải thiện bởi các biện pháp can thiệp của KDIC và Ngân hàng Trung ương, do đó sẽ bị tiếp quản.

Biện pháp trên là lựa chọn cuối cùng của KDIC nhằm bảo vệ tài sản của người gửi tiền trong trường hợp ngân hàng bị tiếp quản. Biện pháp này cũng đồng nghĩa với việc đảm bảo việc xử lý nhanh và hiệu quả các ngân hàng gặp vấn đề.

Tích cực đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực BHTG  

Ø   IADI và IFSB hợp tác xây dựng và thúc đẩy các nguyên tắc xây dựng hệ thống BHTG Hồi giáo hiệu quả

Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) và Ủy ban Dịch vụ tài chính Hồi giáo (IFSB) đã ký Biên bản ghi nhớ (MoU) về việc xây dựng và thúc đẩy việc áp dụng các tiêu chuẩn kĩ thuật trong việc triển khai hệ thống BHTG Hồi giáo hiệu quả.

Theo đó, MoU sẽ thúc đẩy quá trình xây dựng và hoàn thiện Bộ nguyên tắc cơ bản của IADI-IFSB về Quản lý tài chính Hồi giáo: Hệ thống BHTG Hồi giáo hiệu quả (CPIFR-IDIS), nhằm cung cấp những hướng dẫn cho các thành viên của hai tổ chức và lĩnh vực bảo hiểm tiền gửi nói chung.

Bộ nguyên tắc cơ bản Hồi giáo cho phép các cơ quan BHTG có liên quan hoàn thiện những mặt thiếu sót trong hệ thống BHTG hiện có và là một khung tiêu chuẩn quốc tế dành cho bên thứ ba dùng để đánh giá sự hiệu quả của hệ thống bảo hiểm tiền gửi tuân theo Shariah (Luật Hồi giáo). Các tiêu chuẩn chung sẽ bổ sung cho Bộ nguyên tắc cơ bản của IADI cho hệ thống BHTG thông thường.

Ø  Canada: AMF và CDIC tăng cường hợp tác về quản lý khủng hoảng và quản lý tính liên tục trong kinh doanh

Cơ quan quản lý tài chính Quebec (AMF) đã ký Biên bản ghi nhớ (MOU) với Tổng công ty BHTG Canada (CDIC) về hợp tác và trao đổi thông tin liên quan tới BHTG và xử lý các tổ chức tài chính mang tầm quan trọng hệ thống trong nước (D-SIFI). Biên bản mở ra “các cơ hội mới” trong việc AMF và CDIC hợp tác để quản lý khủng hoảng và quản lý tính liên tục trong kinh doanh trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. 

Diễn biến quan trọng này giúp AMF ngăn ngừa và xử lý các vụ đổ vỡ tiềm tàng của D-SIFI. Bằng cách thúc đẩy việc cải thiện quản lý rủi ro, biên bản ghi nhớ này sẽ tăng cường sự ổn định của thị trường và tăng cường niềm tin của khách hàng cũng như của ngành vào hệ thống tài chính Quebec.

Ø   Nigeria: NDIC hỗ trợ Quỹ Bảo vệ tiền gửi Uganda và các hệ thống BHTG khác ở Châu Phi

Tổng công ty BHTG Nigeria (NDIC) đã thông báo về việc hỗ trợ Quỹ bảo vệ tiền gửi Uganda (DPFU) trong việc nâng cao năng lực nhằm xây dựng hệ thống bảo hiểm tiền gửi tại Uganda – quốc gia tại Đông Phi. NDIC là điểm đến hàng đầu của các cơ quan BHTG và NHTW tại lục địa Châu Phi để học hỏi kinh nghiệm hoạt động BHTG.  

Những diễn biến trên cho thấy, trong năm qua, các hệ thống BHTG tiếp tục được các quốc gia chú ý tăng cường, củng cố rõ rệt. Việc cải thiện hệ thống BHTG được thực hiện thông qua nhiều biện pháp đa dạng, tùy tình hình và điều kiện thực tế ở mỗi quốc gia. Tuy nhiên, các thay đổi này đều hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống BHTG đáp ứng các thông lệ quốc tế và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội mỗi nước, qua đó giúp hệ thống BHTG hoạt động ngày một hiệu quả hơn. 

 

Phòng NCTH & HTQT