Thanh toán nội địa qua thẻ ngân hàng và qua kênh internet tăng mạnh

08:07-02/04/2019

Trong năm 2018, hoạt động thanh toán Việt Nam đã có những thay đổi mạnh mẽ đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế và bám sát sự phát triển của công nghệ thanh toán. Đến cuối năm 2018, số lượng giao dịch thanh toán nội địa qua thẻ ngân hàng đạt gần 230,7 triệu giao dịch (tăng 19,02% so với năm 2017) với tổng số tiền giao dịch là 592 nghìn tỷ đồng. Số lượng giao dịch tài chính qua kênh Internet đạt hơn 255,6 triệu giao dịch với giá trị giao dịch khoảng 16,2 triệu tỷ đồng (tăng tương ứng 33,6% và 19,5% so với cùng kỳ năm 2017); số lượng giao dịch tài chính qua kênh điện thoại di động đạt gần 185,1 triệu giao dịch, với giá trị giao dịch gần 1.859,9 nghìn tỷ đồng (tăng tương ứng 41,4% và 169,5% so với cùng kỳ năm 2017). Đến nay, NHNN đã cấp phép cho 29 tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, trong đó có 26 tổ chức cung ứng dịch vụ ví điện tử. Đó là những thông tin, con số do Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán - NHNN Nghiêm Thanh Sơn công bố sáng 1/4.

Trong Quý I/2019, Ngân hàng Nhà nước đã tập trung hoàn thành những công việc liên quan đến nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách, khuôn khổ pháp lý cho hoạt động thanh toán, ban hành Thông tư số 02/2019/TT-NHNN ngày 28/02/2019 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 23/2014/TT-NHNN ngày 19/8/2014  hướng dẫn việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. Thông tư này về cơ bản đã xử lý vướng mắc liên quan đến việc thực hiện Thông tư số 23/2014/TT-NHNN ngày 19/8/2014 về hướng dẫn việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán; đồng thời NHNN cũng đã kịp thời tổ chức Hội nghị trực tuyến phổ biến các nội dung quy định tại Thông tư mới.

Hiện NHNN đang tập trung hoàn thiện các văn bản pháp lý thực hiện nhiệm vụ nêu tại Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 01/01/2019 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và Dự toán ngân sách nhà nước năm 2019 và Nghị quyết 02/NQ-CP ngày 01/01/2019 của Chính phủ về tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực canh tranh quốc gia năm 2019 và định hướng đến năm 2021, cũng như Chỉ thị 01/CT-NHNN ngày 08/01/2019 của Thống đốc NHNN về tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của ngành Ngân hàng trong năm 2019, bao gồm nghiên cứu xây dựng 02 Nghị định  và 05 Thông tư . 

Đồng thời, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đang chủ động nghiên cứu phương án cho phép nạp tiền mặt vào ví điện tử không qua tài khoản thanh toán ngân hàng; xác định hạn mức số tiền tối đa nạp ví điện tử và giao dịch hàng tháng; nghiên cứu xây dựng cơ chế quản lý thử nghiệm cho hoạt động công nghệ tài chính (Regulatory Sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng; Nghiên cứu triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán các dịch vụ có giá trị nhỏ trình Thủ tướng Chính phủ.

Để thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, bên cạnh công tác nghiên cứu, xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, NHNN tập trung vào việc phát triển hoạt động TTKDTM. NHNN sẽ tiếp tục theo dõi, đôn đốc việc thực hiện Đề án đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng đối với việc thu phí các dịch vụ công: thuế, điện, nước, học phí, viện phí và chi trả các chương trình an sinh xã hội theo Đề án 241 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Cơ quan quản lý nhà nước ngành Ngân hàng cũng nghiên cứu để có biện pháp cụ thể, thích hợp khuyến khích, tạo điều kiện phát triển thanh toán qua POS, mPOS, thiết bị chấp nhận thẻ khác trong các ngành, lĩnh vực như giao thông, y tế, giáo dục; tiếp tục mở rộng triển khai việc trả lương, thu nhập qua tài khoản; có các biện pháp vận động, khuyến khích để cán bộ, công chức, người lao động tăng cường sử dụng thẻ để thanh toán qua POS, thiết bị chấp nhận thẻ khác tại điểm bán. Nghiên cứu cập nhật về tình hình cung ứng dịch vụ thanh toán trong dịch vụ công để xây dựng văn bản chỉ đạo các tổ chức CUDVTT, TGTT tích cực triển khai cung ứng dịch vụ TTKDTM, TGTT trong lĩnh vực dịch vụ công, đảm bảo kết nối với Cổng dịch vụ công quốc gia và Hệ thống một cửa điện tử của các Bộ, ngành, địa phương để tổ chức, cá nhân có thể thanh toán phí, lệ phí trực tuyến.

NHNN đã thường xuyên thực hiện và phối hợp thực hiện công tác giám sát tình hình hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán, đặc biệt trong thời gian qua tập trung kiểm tra và giám sát cũng như phối hợp với các đơn vị chức năng của NHNN thực hiện thanh tra hoạt động cung ứng dịch vụ Ví điện tử và dịch vụ hỗ trợ thu hộ, chi hộ; theo dõi, tổng hợp thông tin về các vướng mắc liên quan đến thẻ ngân hàng (giao dịch thanh toán khống tại đơn vị chấp nhận thẻ; phát hành và quản ý thẻ tín dụng của công ty tài chính) để có cách thức quản lý phù hợp; Phối hợp với Bộ Công an trong việc cảnh báo, phát hiện, xử lý tội phạm sử dụng công nghệ cao trong hoạt động thanh toán.

Đồng thời, để các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, tổ chức trung gian thanh toán áp dụng thống nhất một tiêu chuẩn tại thị trường Việt Nam, đảm bảo tính đồng bộ của hạ tầng thanh toán, tránh lãng phí nguồn lực, tăng cường mức độ an toàn, bảo mật và gia tăng tiện ích cho khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán, NHNN đã ban hành Bộ Tiêu chuẩn cơ sở về thẻ chip nội địa và Bộ Tiêu chuẩn cơ sở “Đặc tả kỹ thuật QR Code hiển thị từ phía đơn vị chấp nhận thanh toán tại Việt Nam”. 

Lãnh đạo Vụ Thanh toán - NHNN cho biết, trong thời gian tới, NHNN sẽ triển khai thực hiện quyết liệt, có hiệu quả các nhiệm vụ liên quan đến hoạt động thanh toán trong Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, Chỉ thị của Thống đốc NHNN, triển khai tích cực Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt và Đề án đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng.

Hành lang pháp lý, cơ chế chính sách phát triển TTKDTM sẽ từng bước được nâng cao, hạn chế thanh toán bằng tiền mặt phù hợp với thông lệ quốc tế và đáp ứng được yêu cầu sử dụng dịch vụ thanh toán của người dân. Việc thanh toán thẻ qua các thiết bị chấp nhận thẻ tại điểm bán (POS);  áp dụng các công nghệ, phương thức thanh toán hiện đại như QR code, Tokenization, thanh toán di động, thanh toán phi tiếp xúc... được đẩy mạnh. Tại các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, NHNN triển khai các mô hình thanh toán tại gắn với việc xây dựng, triển khai Chiến lược Quốc gia về Tài chính Toàn diện tại Việt Nam; Thúc đẩy thanh toán điện tử trong khu vực Chính phủ.

Đồng thời, NHNN sẽ nghiên cứu trình Chính phủ Đề án về cơ chế thử nghiệm cho hoạt động công nghệ tài chính (Fintech) trong lĩnh vực ngân hàng; nghiên cứu ứng dụng công nghệ Blockchain; đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về TTKDTM, giáo dục tài chính; tăng cường các biện pháp bảo vệ hiệu quả người tiêu dùng; nâng cao chất lượng, hiệu quả dịch vụ thanh toán.

Trước thông tin cho rằng đã có sàn giao dịch tiền mã hóa được NHNN cấp phép hoạt động, ông Nghiêm Thanh Sơn khẳng định, đến nay NHNN không cấp phép cho sàn giao dịch  tiền ảo hay tiền mã hóa nào. Theo quy định, NHNN không có thẩm quyền cấp phép cho hoạt động của các sàn giao dịch tiền mã hóa. Năm 2017, Thủ tướng có quyết định, trong đó giao NHNN nghiên cứu và triển khai xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tiền điện tử. Còn tiền ảo, tiền mã hóa, Thủ tướng giao Bộ Tư pháp xây dựng đề án và tham mưu cho Chính phủ trong vấn đề hoàn thiện khung khổ pháp lý trong vấn đề này.

Được biết, Bộ Tư pháp đã hoàn thành đề án, trình Chính phủ. Chính phủ đã giao cho một số bộ, ngành liên quan, trong đó có Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và NHNN tiếp tục nghiên cứu để sớm có khuôn khổ pháp lý chính thức cho hoạt động của các sàn giao dịch tiền ảo, tiền mã hóa. Do đó, thông tin NHNN cấp phép cho sàn giao dịch tiền mã hóa là không chính xác.

PV