Một số hoạt động ngân hàng đáng chú ý

09:56-29/07/2020

Thời gian gần đây, hoạt động ngân hàng thông qua các nền tảng công nghệ phát triển mạnh mẽ, thu hút sự quan tâm của công chúng, nhất là người gửi tiền như vấn đề quản lý cho vay ngang hàng (P2P Lending); dự kiến triển khai cấp phép thí điểm Mobile Money; thời hạn chủ ví điện tử phải hoàn tất kê khai xác minh danh tính; định danh khách hàng bằng phương thức điện tử (eKYC)...

Cho vay ngang hàng (P2P Lending)

Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), hoạt động cho vay ngang hàng (P2P Lending) là mô hình kinh doanh mới được thiết kế và xây dựng trên nền tảng công nghệ số, kết nối trực tiếp người đi vay với người cho vay (nhà đầu tư) mà không thông qua trung gian tài chính. P2P Lending hiện đang được Chính phủ giao NHNN là cơ quan chủ trì phối hợp với các Bộ ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng cơ chế thí điểm.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã chủ trì Đoàn công tác liên ngành khảo sát, kiểm tra, đánh giá thực trạng hoạt động cho vay ngang hàng của một số công ty tại TP.Hồ Chí Minh và Hà Nội. Kết quả khảo sát cho thấy, một số công ty đăng ký ngành nghề kinh doanh là tư vấn tài chính, môi giới tài chính, kinh doanh dịch vụ cầm đồ và tự nhận là công ty cho vay ngang hàng cung cấp các dịch vụ kết nối nhà đầu tư và người đi vay, vận hành trên nền tảng giao dịch trực tuyến. Sản phẩm vay vốn trên các nền tảng trực tuyến được các công ty này vận hành khá đa dạng, chủ yếu dưới hình thức vay vốn không có tài sản đảm bảo; thời gian vay ngắn; khách hàng phải trả phí và lãi suất đối với các khoản vay. Tuy mới được triển khai từ năm 2016 trở lại đây, nhưng các công ty này có sự tăng trưởng mạnh về số lượng khách hàng, hợp đồng vay vốn kết nối thành công và tổng phí dịch vụ thu được.

Sự phát triển nhanh chóng của hoạt động cho vay ngang hàng đang đặt thách thức lớn đối với công tác quản lý, giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước nhằm đưa hoạt động của các công ty này vận hành theo đúng qui định của pháp luật, đảm bảo trật tự xã hội, an ninh hệ thống tài chính. Trước thực trạng trên, NHNN đã tích cực và chủ động triển khai nhiều giải pháp quản lý đối với hoạt động này, cụ thể:

- NHNN đã trình Thủ tướng Chính phủ Đề án cơ chế quản lý thử nghiệm hoạt động Fintech trong lĩnh vực ngân hàng (Cơ chế Regulatory Sandbox) và đang chuẩn bị Hồ sơ đề nghị xây dựng Nghị định về thể chế thử nghiệm Fintech trong lĩnh vực ngân hàng, trong đó có lĩnh vực cho vay ngang hàng.

-Đẩy mạnh triển khai các giải pháp truyền thông như: (i) Khuyến cáo người dân, doanh nghiệp tìm hiểu kĩ, thận trọng khi tham gia các nền tảng cho vay ngang hàng trong bối cảnh chưa có hành lang pháp lý rõ ràng điều chỉnh đối với lĩnh vực này và khuyến nghị người dân tiếp cận vốn qua kênh tín dụng ngân hàng chính thống, tránh bị lừa đảo, rơi vào vòng xoáy cho vay nặng lãi của tín dụng đen; (ii) Chỉ đạo tổ chức tín dụng (TCTD) lưu ý về các rủi ro trong hoạt động cho vay ngang hàng; qua đó khuyến nghị TCTD thận trọng trong ký kết và thực hiện các thỏa thuận hợp tác với các công ty cho vay ngang hàng, đảm bảo đúng quy định pháp luật, không ảnh hưởng đến hoạt động, uy tín của TCTD cũng như an toàn của hệ thống ngân hàng.

Trong thời gian tới, NHNN cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành để khẩn trương xây dựng, hoàn thiện và ban hành khung pháp lý bao gồm cả các biện pháp chế tài để xử lý các vi phạm trong lĩnh vực này.

Triển khai thí điểm Mobile Money

Triển khai nhiệm vụ được giao tại Chỉ thị số 11/CT-TTg ngày 04/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ về các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, đảm bảo an sinh xã hội ứng phó với dịch Covid-19, NHNN đã phối hợp với các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ có giá trị nhỏ (Mobile-Money). Hiện, dự thảo đã trình Thủ tướng Chính phủ ngày 24/4/2020. Việc triển khai thực hiện dịch vụ này sẽ căn cứ theo phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ.

Xác minh danh tính chủ ví điện tử

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước tại Thông tư 23/2019/TT-NHNN ngày 22/11/2019 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 39/2014/TT-NHNN về dịch vụ trung gian thanh toán, sau ngày 7/7/2020, những tài khoản ví điện tử chưa xác thực sẽ bị tạm khóa dịch vụ.

Chủ sở hữu ví điện tử có thể giao dịch trở lại sau khi hoàn tất việc xác thực theo các hình thức quy định tại điểm c và d khoản 1 Điều 9 Thông tư 23. Tiền trong ví điện tử của người dùng được bảo toàn, hoặc dễ dàng rút về tài khoản ngân hàng liên kết bất kỳ lúc nào.

 Đối với lo ngại về bảo vệ thông tin cá nhân, NHNN khẳng định, các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán có trách nhiệm giữ bí mật các thông tin liên quan đến khách hàng theo quy định của pháp luật (quy định tạiNghị định số 101/2012/NĐ-CP ngày 22/11/2012 của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt và Luật an toàn thông tin mạng).

Các tổ chức trung gian thanh toán phải tuân thủ các nguyên tắc quản lý rủi ro trong hoạt động ngân hàng điện tử; thực hiện các yêu cầu đảm bảo an toàn, bảo mật hệ thống công nghệ thông tin và quy định về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ ngân hàng trên internet (Thông tư số 39/2014/TT-NHNN, Thông tư số 18/2018/TT-NHNN, Thông tư số 18/2018/TT-NHNN).

NHNN sẽ thường xuyên theo dõi, giám sát, cảnh báo, chỉ đạo các tổ chức trung gian thanh toán thực hiện các biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn hoạt động trung gian thanh toán; đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tổ chức trung gian thanh toán để phát hiện, xử lý nghiêm các vi phạm.

Mở tài khoản thanh toán bằng phương thức điện tử (eKYC)

Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 23/2014/TT-NHNN về mở và sử dụng tài khoản thanh toán đã được đăng tải lấy ý kiến rộng rãi cảu công chúng, một số cơ quan liên quan. NHNN đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo trên cơ sở tổng hợp, tiếp thu các ý kiến góp ý, dự kiến có thể ban hành Thông tư trong Quý III/2020.

Khi Thông tư trên được ban hành và có hiệu lực thực thi với quy định về eKYC, các ngân hàng sẽ có khuôn khổ quy định rõ ràng để cung cấp dịch vụ mở tài khoản theo phương thức mới này, họ hoàn toàn chủ động trong triển khai dựa trên năng lực đáp ứng, sự sẵn sàng của mỗi ngân hàng, không cần thiết thí điểm.

Ly Hà