Sẽ sớm hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động P2P Lending

09:00-12/08/2020

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khuyến cáo người dân, doanh nghiệp thận trọng khi tham gia các nền tảng cho vay ngang hàng (P2P Lending) bởi hiện tại chưa có hành lang pháp lý rõ ràng điều chỉnh đối với lĩnh vực này. Người dân nên tiếp cận vốn qua kênh tín dụng ngân hàng chính thống, tránh bị lừa đảo, rơi vào vòng xoáy cho vay nặng lãi của tín dụng đen.

Thời gian qua, hoạt động cho vay thông qua các nền tảng công nghệ phát triển mạnh mẽ tại nhiều nước nói chung và Việt Nam nói riêng, trong đó có hoạt động P2P Lending.

P2P Lending là mô hình kinh doanh mới được thiết kế và xây dựng trên nền tảng công nghệ số, kết nối trực tiếp người đi vay với người cho vay (nhà đầu tư) mà không thông qua trung gian tài chính, do đó về cơ bản hoạt động này vận hành trên cơ sở điều chỉnh của Bộ luật Dân sự và các quy định pháp luật có liên quan.

Đầu tháng 7/2020, Thủ tướng Chính phủ có văn bản yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, các địa phương và tổ chức hiệp hội đẩy mạnh triển khai hiệu quả Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) nhằm tạo điều kiện cho các DNNVV vượt qua khó khăn, duy trì và khôi phục hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong đó, một nội dung đáng chú ý là Thủ tướng Chính phủ yêu cầu NHNN chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất triển khai giải pháp thử nghiệm P2P Lending hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn vay.

Trước đó, vào đầu tháng 6, NHNN đã đưa ra lấy ý kiến dự thảo bộ hồ sơ đề nghị xây dựng nghị định về cơ chế thử nghiệm công nghệ tài chính (Fintech) trong hoạt động ngân hàng để trình Chính phủ ban hành, trong đó có hoạt động P2P Lending.

Theo thông tin từ NHNN, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua, NHNN đã chủ trì Đoàn công tác liên ngành khảo sát, kiểm tra, đánh giá thực trạng hoạt động cho vay ngang hàng của một số công ty tại TP. HCM và Hà Nội. Kết quả khảo sát cho thấy, một số công ty đăng ký ngành nghề kinh doanh là tư vấn tài chính, môi giới tài chính, kinh doanh dịch vụ cầm đồ và tự nhận là công ty cho vay ngang hàng cung cấp dịch vụ kết nối nhà đầu tư và người đi vay, vận hành trên nền tảng giao dịch trực tuyến (các ứng dụng - apps). Sản phẩm vay vốn trên các nền tảng trực tuyến được các công ty này vận hành khá đa dạng, chủ yếu dưới hình thức vay vốn không có tài sản đảm bảo; thời gian vay ngắn; khách hàng phải trả phí và lãi suất đối với các khoản vay. Tuy mới được triển khai, nhưng các công ty này tăng trưởng mạnh về số lượng khách hàng, hợp đồng vay vốn kết nối thành công và tổng phí dịch vụ thu được.

Cũng theo NHNN, sự phát triển nhanh chóng của hoạt động cho vay ngang hàng tiềm ẩn nhiều rủi ro (rủi ro cho vay, rủi ro thông tin, rủi ro phòng chống rửa tiền, rủi ro an ninh mạng…) có thể tác động bất lợi, bất ổn đến an sinh xã hội; đồng thời đặt ra thách thức vô cùng lớn trong công tác quản lý, giám sát đối với các cơ quan quản lý nhà nước.

Chính vì vậy, trước nhu cầu ngày càng tăng của thị trường và yêu cầu quản lý đối với hoạt động này, NHNN đã tích cực và chủ động triển khai nhiều giải pháp cấp bách, kịp thời nhằm tạo điều kiện thúc đẩy các doanh nghiệp ứng dụng đổi mới, sáng tạo hoạt động trong lĩnh vực này nhưng cũng đảm bảo phòng ngừa rủi ro phát sinh; phòng chống và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này, cụ thể: Chủ trì các bộ, ngành liên quan hoàn thiện Báo cáo cơ chế thí điểm hoạt động cho vay ngang hàng và đã trình Thủ tướng Chính phủ. Ngoài ra, NHNN đã trình Chính phủ Đề án Xây dựng Cơ chế quản lý thử nghiệm có kiểm soát hoạt động Fintech trong lĩnh vực ngân hàng (trong đó bao gồm hoạt động P2P Lending).

Đồng thời, đẩy mạnh triển khai các giải pháp truyền thông như: Khuyến cáo người dân, doanh nghiệp tìm hiểu kĩ, thận trọng khi tham gia các nền tảng cho vay ngang hàng trong bối cảnh chưa có hành lang pháp lý rõ ràng điều chỉnh đối với lĩnh vực này và khuyến nghị người dân tiếp cận vốn qua kênh tín dụng ngân hàng chính thống, tránh bị lừa đảo, rơi vào vòng xoáy cho vay nặng lãi của tín dụng đen. Chỉ đạo TCTD lưu ý về các rủi ro trong hoạt động cho vay ngang hàng, qua đó khuyến nghị TCTD thận trọng trong ký kết và thực hiện các thỏa thuận hợp tác với các công ty cho vay ngang hàng, đảm bảo đúng quy định pháp luật, không ảnh hưởng đến hoạt động, uy tín của TCTD cũng như an toàn của hệ thống ngân hàng.

Trong thời gian tới, trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, NHNN sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành để khẩn trương xây dựng, hoàn thiện và ban hành khung pháp lý về Cơ chế quản lý thử nghiệm có kiểm soát hoạt động Fintech trong lĩnh vực ngân hàng như đề cập ở trên, bao gồm cả các biện pháp chế tài để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này. Đồng thời, NHNN tiếp tục triển khai các giải pháp truyền thông để cảnh báo TCTD về hoạt động cho vay ngang hàng, đảm bảo an toàn hệ thống. 

PV