Tăng cường ngăn ngừa vi phạm trong hoạt động thẻ ngân hàng

13:04-11/01/2021

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa ban hành Chỉ thị số 02/CT-NHNN về tăng cường phòng, chống, ngăn ngừa vi phạm pháp luật trong hoạt động thẻ ngân hàng. Chỉ thị có hiệu lực từ ngày 7/1/2021.

Theo đó, để hạn chế rủi ro, tiếp tục tăng cường kiểm soát, ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thẻ ngân hàng, Thống đốc NHNN yêu cầu các đơn vị thuộc NHNN, tổ chức phát hành thẻ (TCPHT), tổ chức thanh toán thẻ (TCTTT), tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán (TGTT) và Văn phòng đại diện các tổ chức thẻ quốc tế thực hiện các biện pháp sau:

Đối với các đơn vị thuộc NHNN, theo chức năng, thẩm quyền, nhiệm vụ được giao, các đơn vị thuộc NHNN chủ động tham mưu, đề xuất và tổ chức thực hiện, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạt động thẻ ngân hàng và chế tài xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thẻ ngân hàng; tăng cường rà soát, nắm bắt thông tin về tình hình hoạt động thẻ ngân hàng, từ đó xây dựng kế hoạch tập trung thanh tra để xử lý các hành vi vi phạm pháp luật (theo thẩm quyền) trong phát hành và sử dụng thẻ ngân hàng đối với các TCPHT, TCTTT, tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT, đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT), đảm bảo hiệu quả và nghiêm minh; tăng cường phối hợp công tác, trao đổi, chia sẻ thông tin giữa NHNN và các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan chức năng có liên quan trong phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thẻ ngân hàng.

Các tổ chức phát hành thẻ và tổ chức thanh toán thẻ phải kiểm tra, rà soát toàn bộ quy trình, thủ tục, quy định về hồ sơ và hợp đồng mở, sử dụng tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng, trên cơ sở đó sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định nội bộ nêu trên đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin khách hàng và tuân thủ quy định pháp luật; rà soát phạm vi sử dụng thẻ ngân hàng trong hợp đồng phát hành và sử dụng thẻ, hạn mức và tỷ giá trong giao dịch thẻ đảm bảo phù hợp quy định của pháp luật; thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo, cảnh báo của NHNN về việc giám sát, kiểm soát hoạt động thẻ ngân hàng, trong đó đặc biệt chú trọng công tác nhận biết và xác minh thông tin khách hàng, ĐVCNT; nâng cao hiệu quả quản trị, điều hành và hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ nhằm hạn chế rủi ro, phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động thẻ ngân hàng.

Bên cạnh đó, các tổ chức phát hành thẻ và tổ chức thanh toán thẻ phải tổ chức, phối hợp với tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT giám sát, kiểm tra, rà soát các giao dịch thẻ phát sinh tại ĐVCNT nhằm ngăn chặn việc sử dụng hạn mức thẻ tín dụng để chuyển tiền, ghi có vào tài khoản thanh toán, thẻ ghi nợ hoặc thẻ trả trước của khách hàng hoặc bên thứ ba (không phải ĐVCNT); giao dịch thanh toán khống tại ĐVCNT (không phát sinh việc mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ) với mục đích rút tiền mặt; giao dịch thẻ không phù hợp quy định của pháp luật (liên quan đến hoạt động trò chơi có thưởng, cờ bạc, cá độ, kinh doanh ngoại hối, chứng khoán, tiền ảo, tiền điện tử…); rà soát, chấm dứt hợp tác và có biện pháp xử lý phù hợp đối với các tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT, ĐVCNT có hành vi sử dụng thẻ ngân hàng không đúng quy định pháp luật.

Ngoài ra, các tổ chức phát hành thẻ và tổ chức thanh toán thẻ cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để khách hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT, ĐVCNT hiểu rõ và sử dụng dịch vụ thẻ an toàn, tuân thủ quy định pháp luật; chủ động chia sẻ, trao đổi thông tin giữa các TCPHT và TCTTT nhằm kịp thời phát hiện các giao dịch đáng ngờ; khuyến cáo, cảnh báo khách hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT, ĐVCNT không sử dụng hoặc tạo điều kiện cho các đối tượng khác lợi dụng việc sử dụng tài khoản thanh toán, thẻ ngân hàng vào mục đích vi phạm pháp luật, như cho thuê, cho mượn tài khoản thanh toán, mua, bán, thuê, cho thuê thẻ hoặc thông tin thẻ, mở hộ thẻ… Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan chức năng có liên quan trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động thẻ ngân hàng theo quy định pháp luật.

Các tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT cần triển khai cung ứng dịch vụ TGTT đã được NHNN cấp Giấy phép theo quy định của pháp luật; nghiêm cấm việc sử dụng, lợi dụng dịch vụ TGTT để hỗ trợ cho việc thực hiện các hành vi sử dụng thẻ ngân hàng không đúng quy định pháp luật; kiểm tra, rà soát các quy trình, quy định nội bộ đảm bảo ban hành đầy đủ, an toàn, bảo mật thông tin khách hàng và tuân thủ quy định pháp luật; thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo, cảnh báo của NHNN liên quan đến hoạt động cung ứng dịch vụ TGTT.

Các tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT cần nâng cao hiệu quả công tác tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ nhằm hạn chế rủi ro, phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến thẻ ngân hàng trong quá trình cung ứng dịch vụ TGTT. Tổ chức, phối hợp với TCPHT, TCTTT nhằm kịp thời phát hiện các giao dịch thẻ đáng ngờ và ngăn chặn việc sử dụng hạn mức thẻ tín dụng để chuyển tiền, ghi có vào tài khoản thanh toán, thẻ ghi nợ hoặc thẻ trả trước của khách hàng hoặc bên thứ ba (không phải ĐVCNT); giao dịch thanh toán khống tại ĐVCNT (không phát sinh việc mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ) với mục đích rút tiền mặt; giao dịch thẻ không phù hợp quy định của pháp luật (liên quan đến hoạt động trò chơi có thưởng, cờ bạc, cá độ, kinh doanh ngoại hối, chứng khoán, tiền ảo, tiền điện tử…).

Ngoài ra, các tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT phải phối hợp chặt chẽ với TCPHT, TCTTT và các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan chức năng có liên quan trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về hoạt động thẻ ngân hàng theo quy định pháp luật.

Đối với Văn phòng đại diện các tổ chức thẻ quốc tế, căn cứ chức năng, nhiệm vụ, Văn phòng đại diện các tổ chức thẻ quốc tế làm đầu mối liên lạc, thực hiện hoặc phối hợp thực hiện: Rà soát, đảm bảo việc hợp tác với các TCPHT, TCTTT, tổ chức chuyển mạch thẻ tại Việt Nam trong cung ứng dịch vụ thẻ cho khách hàng tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam cũng như các văn bản chỉ đạo của NHNN; Tăng cường công tác trao đổi, chia sẻ thông tin và cảnh báo đến các TCPHT, TCTTT, tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT danh sách các ĐVCNT có độ rủi ro cao, thực hiện các giao dịch thanh toán thẻ cho hoạt động không phù hợp quy định của pháp luật Việt Nam (liên quan đến hoạt động trò chơi có thưởng, cờ bạc, cá độ; kinh doanh ngoại hối, chứng khoán, tiền ảo, tiền điện tử…).

PV