Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tại khu vực nông thôn

10:20-02/12/2021

“Thời gian qua, cùng với các định hướng chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, ngành Ngân hàng luôn quan tâm và đồng hành cùng các cơ quan, ban ngành trong việc triển khai các chương trình, chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội khu vực nông thôn; đồng thời triển khai nhiều chính sách nhằm đưa sản phẩm, dịch vụ ngân hàng đến với bà con ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Một trong các chính sách quan trọng đó là phát triển thanh toán không dùng tiền mặt” - Đó là phát biểu của Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Tiến Dũng khi tham dự và chỉ đạo taị Hội thảo “Ngày nông dân không dùng tiền mặt” do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và NHNN phối hợp chỉ đạo Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt tổ chức sáng ngày 1/12/2021 tại Hà Nội.

Phó Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Phạm Tiến Nam phát biểu

khai mạc hội thảo

Đồng chỉ đạo hội thảo có ông Phạm Tiến Nam - Phó Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam. Tham dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo của các Vụ Thanh toán, Vụ Truyền thông, Vụ Pháp chế…thuộc NHNN; đại diện lãnh đạo các ban của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam; các nông dân Việt nam xuất sắc năm 2021; đại diện lãnh đạo Ban Kinh tế Trung ương, Bộ Thông tin Truyền thông, Bộ Công thương, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, các tổ chức tín dụng, công ty viễn thông, các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán…

Khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Phạm Tiến Nam cho biết, trong vài năm trở lại đây, thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) được đông đảo người dân Việt Nam lựa chọn, thay thế cho phương thức thanh toán tiền mặt truyền thống. Ông cũng chỉ ra một số nguyên nhân cơ bản khiến việc phổ cập phương thức TTKDTM ở khu vực nông thôn gặp khó khăn nếu như không có các giải pháp quyết liệt từ các bộ, ngành có liên quan.

Phó Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Phạm Tiến Nam phát biểu

khai mạc hội thảo

“Muốn phát triển TTKDTM ở khu vực nông thôn, miền núi, vùng xa, trước hết cần phải tuyên truyền giúp người dân hiểu rõ những tiện ích của phương tiện thanh toán này để người dân tự đưa ra quyết định phù hợp. Quan trọng hơn, cần phải đồng bộ từ chính sách tới hạ tầng cơ sở để phương thức thanh toán hiện đại có điều kiện sử dụng một cách rộng rãi hơn ở khu vực nông thôn” - ông Phạm Tiến Nam nhấn mạnh.

Theo Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng, thời gian qua, ngành Ngân hàng luôn quan tâm và đồng hành cùng các cơ quan, ban ngành trong việc triển khai các chương trình, chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội khu vực nông thôn; trong đó có việc phát triển TTKDTM.

Cụ thể, NHNN đã nghiên cứu, ban hành quy định tạo điều kiện thuận lợi, khuyến khích phát triển thanh toán không dùng tiền mặt khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa như: (i) Hướng dẫn mở tài khoản thanh toán bằng phương thức điện tử trực tuyến (eKYC), giúp cho người dân mở tài khoản thanh toán mà không cần đến điểm giao dịch ngân hàng; (ii) Thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ có giá trị nhỏ (Mobile Money) và đã cấp phép cho 03 nhà mạng viễn thông gồm Vietel, VNPT và Mobiphone triển khai thí điểm dịch vụ này.

Đồng thời, xây dựng Nghị định thay thế Nghị định 101/2012/NĐ-CP trong đó đề xuất quy định về hoạt động đại lý thanh toán, qua đó tạo điều kiện cho người dân ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa nơi không có chi nhánh ngân hàng được tiếp cận, sử dụng dịch vụ TTKDTM.

Theo đó, 9 tháng đầu năm 2021, tổng số lượng giao dịch qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTĐTLNH) lần lượt tăng 1,88% về số lượng và tăng 42,58% về giá trị; Hệ thống bù trừ điện tử và chuyển mạch giao dịch tài chính tăng 96,63% về số lượng và 133,11% về giá trị (so với cùng kỳ năm 2020); Hoạt động thanh toán qua các kênh điện tử tăng trưởng mạnh qua các năm, trong đó, thanh toán qua di động tăng 50% - 80%/năm về số lượng; thanh toán qua internet tăng 35% - 40%/năm về số lượng; tỷ lệ cá nhân, tổ chức sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt qua các kênh thanh toán điện tử đạt 40%. Đáng chú ý, nhiều dịch vụ thanh toán mới, hiện đại như thẻ ngân hàng, QR Code, Ví điện tử, Internet Banking, Mobile Banking…đã được các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán triển khai.

“NHNN đã cho phép triển khai thí điểm các mô hình TTKDTM ở khu vực nông thôn với 03 mô hình ngân hàng hợp tác với các tập đoàn viễn thông, cửa hàng xăng dầu để cung ứng dịch vụ chuyển tiền nhanh tới người dân ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, những người chưa có tài khoản ngân hàng” - lãnh đạo NHNN thông tin thêm.  

Để tiếp tục thực hiện đồng bộ một số nhiệm vụ, giải pháp thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, hải đảo thời gian tới, Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng đưa ra ba nhóm giải pháp của NHNN, cụ thể:

Thứ nhất, tiếp tục thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp tại Quyết định 1813/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt đề án phát triển TTKDTM tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025; Phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông, các đơn vị liên quan triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông để thanh toán cho các dịch vụ có giá trị nhỏ; Trình Chính phủ Nghị định về TTKDTM và ban hành các văn bản hướng dẫn, Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động công nghệ tài chính trong lĩnh vực ngân hàng.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp hạ tầng thanh toán quốc gia, hạ tầng Hệ thống thanh toán bù trừ tự động phục vụ các giao dịch bán lẻ theo hướng cung ứng dịch vụ thanh toán trực tuyến, xử lý tức thời, hoạt động liên tục 24/7 cho mọi đối tượng và người dân; nghiên cứu, ứng dụng những công nghệ mới vào lĩnh vực thanh toán để đưa ra những sản phẩm, dịch vụ tiện ích, phù hợp với hành vi tiêu dùng ở khu vực nông thôn.

Thứ ba, đẩy mạnh hoạt động truyền thông giáo dục tài chính về TTKDTM nhằm nâng cao nhận thức của người dân về TTKDTM, tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp người tiêu dùng.

Trong phạm vi hội thảo, phần tham luận của các diễn giả từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) về “Giải pháp phát triển TTKDTM khu vực nông thôn” và Công ty viễn thông Quân đội Viettel về “Phương thức thanh toán mới – Mobile Money” đã tổng quát những kết quả triển khai các cơ chế chính sách, những sản phẩm/dịch vụ mới trong thực tiễn nhằm đem đến cho người nông dân, người dân ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa các giải pháp TTKDTM hiện đại, tiện lợi.

Bên cạnh đó, các nội dung hỏi đáp cũng là dịp để các cơ quan quản lý, tổ chức cung ứng dịch vụ lắng nghe, giải đáp những thắc mắc của người nông dân trong việc sử dụng các dịch vụ TTKDTM, từ đó gợi mở những đề xuất về định hướng, giải pháp phù hợp để phát triển TTKDTM trong thời gian tới.

Hội thảo “Ngày nông dân không dùng tiền mặt” gồm 02 chủ đề chính:

(i) Chính sách, hành lang pháp lý thúc đẩy TTKDTM khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa; (ii) các giải pháp, sản phẩm thúc đẩy TTKDTM để giới thiệu đến cho người nông dân những cơ chế chính sách, lợi ích của hoạt động TTKDTM.

Hội thảo nằm trong khuôn khổ chuỗi chương trình “Tự hào nông dân Việt Nam 2021” được tổ chức thường niên và trong bối cảnh Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Đề án phát triển TTKDTM tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025. Trong đó, Đề án đặt mục tiêu tạo sự chuyển biến tích cực và từng bước phát triển về TTKDTM ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa với các chỉ tiêu cụ thể như: Từ 80% người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản; số lượng điểm chấp nhận TTKDTM lên trên 450.000 điểm; Tốc độ tăng trưởng bình quân về số lượng và giá trị giao dịch TTKDTM đạt 20 - 25%/năm…

PV