Chính sách phí vì lợi ích thiết thực của khách hàng

09:13-29/05/2020

Trước những tác động của đại dịch Covid-19, ngành Ngân hàng đã liên tục điều chỉnh giảm và mở rộng đối tượng giảm phí dịch vụ để hỗ trợ khách hàng. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, ngân hàng cũng mong muốn các đối tác có chính sách cùng chia sẻ với ngân hàng thông qua việc giảm phí. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho ngân hàng, mà còn đem lại lợi ích thiết thực cho khách hàng của hai bên.

Mới đây, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã có văn bản gửi Bộ Thông tin và Truyền thông (Bộ TTTT) về việc giảm cước tin nhắn đối với các dịch vụ tài chính-ngân hàng. Đồng thời, Hiệp hội đã có công văn gửi tới hai tổ chức thẻ quốc tế Visa và Mastercard kiến nghị miễn, giảm các loại phí cho các ngân hàng Việt Nam.

Ngân hàng cũng cần sự chia sẻ từ đối tác trong chính sách phí

Thực tế cho thấy, để triển khai dịch vụ, ngoài chi phí đổi mới và đầu tư nâng cấp dành cho công nghệ, các ngân hàng vẫn đang phải chi trả các khoản chi phí cho đối tác hợp tác cung cấp dịch vụ ngân hàng điện tử cho khách hàng như: phí chuyển tiền trả trung gian thanh toán đối với các giao dịch chuyển tiền liên ngân hàng; phí tin nhắn phát sinh trong quá trình khách hàng sử dụng dịch vụ của ngân hàng trả cho nhà mạng/công ty cung cấp dịch vụ đầu số: tin nhắn biến động số dư tài khoản, chi tiêu thẻ, xác thực giao dịch, tin nhắn thông báo lịch trả tiền vay/sao kê thẻ… Ngoài ra, còn các chi phí để duy trì vận hành hệ thống của ngân hàng.

Trước những tác động của đại dịch Covid-19, ngành Ngân hàng đã liên tục điều chỉnh giảm và mở rộng đối tượng giảm phí dịch vụ, để hỗ trợ khách hàng. Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước - NHNN đã 02 lần liên tiếp chỉ đạo Công ty cổ phần thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas), các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện miễn, giảm các loại phí dịch vụ thanh toán, nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán và phục vụ tốt nhất cho nhu cầu thanh toán trực tuyến. Đến nay, đã có 100% ngân hàng xác nhận thực hiện chính sách miễn/giảm phí cho khách hàng đối với giao dịch giá trị nhỏ (từ 2 triệu đồng trở xuống) và khoảng 63% giao dịch thanh toán của khách hàng qua giao dịch thanh toán liên ngân hàng 24/7 qua Napas được áp dụng miễn hoặc giảm phí. Ước tính tổng số tiền phí dịch vụ thanh toán mà các ngân hàng miễn, giảm cho khách hàng đến hết năm 2020 sau 2 đợt giảm phí là khoảng 1.004 tỷ đồng (trong đó lần 1 là 517 tỷ và lần 2 là 487 tỷ).

Bên cạnh đó, NHNN cũng chỉ đạo các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khẩn trương xem xét áp dụng chính sách miễn phí chuyển tiền ủng hộ phòng, chống dịch Covid-19 và hạn hán, xâm nhập mặn qua tài khoản ngân hàng; ban hành Thông tư số 04/2020/TT-NHNN ngày 31/3/2020 sửa đổi, bổ sung Thông tư số 26/2013/TT-NHNN điều chỉnh giảm 50% mức phí giao dịch thanh toán liên ngân hàng qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTĐTLNH), áp dụng từ 01/4 -31/12/2020. Đồng thời, NHNN có công văn yêu cầu các ngân hàng phải điều chỉnh giảm phí chuyển tiền qua hệ thống TTĐTLNH cho khách hàng. Dự kiến đến hết năm 2020, số thu phí dịch vụ thanh toán của NHNN sẽ giảm khoảng 285 tỷ đồng để hỗ trợ cho các TCTD đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp trong quá trình giảm phí dịch vụ chuyển tiền liên ngân hàng.

Tuy nhiên ở chiều ngược lại, chỉ có một số ít đối tác có chính sách cùng chia sẻ với ngân hàng thông qua việc giảm phí, còn phần lớn các đối tác khác giữ nguyên chính sách phí hoặc thậm chí có xu hướng tăng phí như chi phí tin nhắn SMS.

Theo thống kê, phí nhà mạng viễn thông áp dụng đối với các tin nhắn SMS của ngân hàng đang cao gấp 3 lần so với tin nhắn thông thường. Trong khi đó, tin nhắn SMS vẫn là một trong các cấu phần quan trọng để ngân hàng triển khai các hoạt động thanh toán điện tử nói chung và thanh toán thẻ nói riêng.

“Giai đoạn 2020-2021 là thời điểm Vietcombank và các ngân hàng đang phải dồn lực để thực hiện kế hoạch chuyển đổi từ thẻ công nghệ từ sang thẻ công nghệ chip. Do đó, ngoài chi phí như hiện nay, các ngân hàng sẽ phải tăng thêm gánh nặng chi phí để thực hiện kế hoạch này”- bà Nguyễn Hồng Vân, Giám đốc Trung tâm thẻ của Vietcombank chia sẻ.

Cũng theo bà Nguyễn Hồng Vân, đối với mảng dịch vụ thẻ, các ngân hàng đều phải đầu tư rất nhiều, với chi phí rất lớn cho các hạng mục hạ tầng hệ thống xử lý giao dịch thẻ, hệ thống máy ATM/máy thanh toán thẻ (EDC), bảo trì, bảo dưỡng hệ thống ATM/EDC… Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, các ngân hàng còn phải đầu tư thêm chi phí nâng cấp hệ thống ATM/EDC/Hệ thống xử lý/hệ thống bảo mật nhiều lớp để tuân thủ yêu cầu từ cơ quan quản lý về đảm bảo chất lượng dịch vụ và an toàn cho giao dịch thanh toán thẻ, cũng như để phù hợp với xu thế thanh toán mới, công nghệ cao.

Bên cạnh các chi phí trên, kế hoạch chuyển đổi thẻ theo chuẩn VCCS theo quy định của Ngân hàng Nhà nước cho toàn bộ thị trường cũng khiến Vietcombank và các ngân hàng tại Việt Nam phải bỏ ra chi phí rất lớn để mua về phôi thẻ chip, nâng cấp hệ thống và chi phí thực hiện chuyển đổi cho khách hàng.

“Với mục tiêu đem đến sản phẩm dịch vụ có hàm lượng công nghệ cao, an toàn, tiện lợi, đáp ứng như cầu cao của khách hàng, chúng tôi hiện vẫn đang hỗ trợ chuyển đổi miễn phí cho khách hàng”- bà Nguyễn Hồng Vân nhấn mạnh.

Không chỉ vậy, chi phí trả cho các bên tham gia vào hoạt động thanh toán thẻ cũng khá lớn cụ thể: trong chuỗi cung cấp dịch vụ thẻ, ngân hàng chỉ là một bên trong chuỗi cung ứng dịch vụ cho khách hàng. Theo bà Nguyễn Hồng Vân, ngân hàng phải chi trả chi phí xử lý giao dịch, phí bản quyền cho các Tổ chức thẻ quốc tế (TCTQT), công ty chuyển mạch quốc gia VN (NAPAS), đối tác viễn thông (đường truyền, tin nhắn) và các đối tác khác (thuê mặt bằng đặt ATM…).

Giảm phí cho ngân hàng, vì lợi ích của khách hàng

Các ngân hàng cho biết, việc sử dụng tin nhắn SMS là một nhu cầu thiết yếu để đảm bảo an toàn và sự yên tâm cho khách hàng khi sử dụng ngân hàng trực tuyến, thanh toán thẻ. Tuy nhiên, trước những tác động tiêu cực từ dịch Covid-19, các ngân hàng cũng rất cần sự chung tay chia sẻ từ nhà mạng thông qua giảm phí tin nhắn SMS. Điều này không chỉ giúp chia sẻ bớt gánh nặng cho các ngân hàng, mà còn đem lại lợi ích thiết thực cho khách hàng của hai bên.

Trong bối cảnh các ngân hàng nỗ lực chia sẻ khó khăn với khách hàng bằng cách giảm phí giao dịch, các doanh nghiệp viễn thông vẫn đang thu phí tin nhắn SMS của ngân hàng cao gấp 3 lần tin nhắn thông thường. Theo TS.Cấn Văn Lực, đây là điều bất hợp lý và cần phải có những điều chỉnh. “Mức phí tin nhắn cũ này đã tồn tại từ lâuvà không còn phù hợp với bối cảnh hiện nay, khi chi phí giao dịch, đặc biệt qua kênh điện tử, giảm rất nhiều do các ngân hàng đang đẩy mạnh miễn, giảm phí cho khách hàng.Chính vì vậy, nhà mạng nên xem xét giảm các chi phí về viễn thông để hỗ trợ ngân hàng”- TS. Cấn Văn Lực nêu ý kiến.

Chuyên gia phân tích, các tổ chức tín dụng cũng là những đối tượng khó khăn chịu tác động trực tiếp và gián tiếp từ dịch Covid-19.. “ Các tổ chức tín dụng cũng là đối tượng được Nhà nước giãn, hoãn thuế rồi. Do đó, các ngân hàng cũng nên là đối tượng được giảm phí từ phía đối tác, nhất là các doanh nghiệp viễn thông” – ông Lực bày tỏ quan điểm.

Cũng theo TS.Cấn Văn Lực, qua tìm hiểu thìlĩnh vực viễn thông đang có dự kiến giảm phí cho người tiêu dùng vào mức khoảng 15 nghìn tỷ đồng. Có thể, một phần nào đó sẽ được chia sẻ cho các tổ chức tín dụng để hỗ trợ giảm phí thanh toán phí chuyển tiền cho khách hàng. Tuy nhiên, mức giảm phí sẽ tùy thuộc vào mức độ đàm phán của các ngân hàng và năng lực tài chính của các công ty viễn thông hiện nay.

Ông Nguyễn Toàn Thắng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết, qua phản ảnh từ các tổ chức hội viên, các tổ chức thẻ quốc tế Visa và Mastercard đang áp dụng cơ chế thu phí khá phức tạp, giao dịch thẻ bị thu nhiều loại phí với mức rất cao so với mặt bằng phí trong nước, nhất là nếu so với mức thu chuyển mạch thẻ nội địa. Trong bối cảnh bùng phát dịch Covid-19, các ngân hàng Việt Nam đã tự nguyện giảm phí dịch vụ thanh toán cho khách hàng rất lớn, chịu ảnh hưởng nặng nề về hiệu quả kinh doanh.

“Do đó, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đã có công văn gửi tới hai tổ chức thẻ quốc tế Visa và Mastercard kiến nghị miễn, giảm các loại phí cho các ngân hàng Việt Nam, cụ thể là việc xem xét giảm chính sách phí đối với thị trường Việt Nam; đồng thời, đơn giản hóa cơ chế thu phí để chia sẻ với khó khăn của hệ thống các ngân hàng Việt Nam”.

Ngay sau khi Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam có công văn đề nghị, hai tổ chức thẻ quốc tế Visa và Mastercard đã tiếp xúc, có ý kiến trả lời với Hiệp hội Ngân hàng. Qua đó, hai tổ chức thẻ quốc tế đều bày tỏ thiện chí với các đề nghị từ phía Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, hứa xem xét để giải quyết thỏa đáng. Đồng thời, Visa và Mastercard cũng giải thích về chính sách phí toàn cầu của mình. “Hiện tại, chúng tôi và các tổ chức hội viên cũng đang chờ đợi và tiếp tục yêu cầu có những giải pháp thiết thực từ Visa và Mastercard để chia sẻ với các ngân hàng Việt Nam”- ông Thắng cho biết thêm.

Hà Linh