Tăng hạn mức trả tiền bảo hiểm: gia tăng động lực phát triển hệ thống ngân hàng và bảo vệ người gửi tiền

16:32-22/10/2021

Ngày 20/10/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 32/QĐ-TTg về hạn mức trả tiền bảo hiểm, điều chỉnh hạn mức này từ 75 triệu đồng lên 125 triệu đồng đối với mỗi cá nhân gửi tiền tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi (BHTG). Như vậy, kể từ ngày 12/12/2021 (ngày Quyết định 32 có hiệu lực), trong trường hợp tổ chức tín dụng bị mất khả năng chi trả hoặc phá sản,người gửi tiền sẽ được Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam chi trả tối đa là 125 triệu đồng, bao gồm cả gốc và lãi.

Nâng hạn mức trả tiền bảo hiểm phù hợp với thông lệ quốc tế

Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTGVN) cho biết, hạn mức 125 triệu đồng thỏa mãn cùng lúc các yếu tố: phù hợp với năng lực tài chính của tổ chức bảo hiểm tiền gửi, hướng tới bảo vệ toàn bộ đối với 90%-95% người gửi tiền được bảo hiểm theo thông lệ quốc tế. Bên cạnh đó, hạn mức BHTG cũng cần phù hợp với tình hình kinh tế vĩ mô của Việt Nam, tương xứng với thu nhập bình quân đầu người và tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người.

Với hạn mức 125 triệu, BHTGVN đảm bảo bảo vệ toàn bộ đối với tiền gửi của khoảng 91% người gửi tiền trong hệ thống ngân hàng, phù hợp với năng lực tài chính củaBHTGVN, đồng thời đáp ứng thông lệ quốc tế.

Cũng theo BHTGVN, nguồn lực tài chính của tổ chức này không ngừng lớn mạnh. Tính đến cuối tháng 9/2021, tổng tài sản của BHTGVN đạt gần 80 nghìn tỷ đồng, trong đó Quỹ dự phòng nghiệp vụ đạt hơn 73,6 nghìn tỷ đồng. Với nguồn quỹ này, BHTGVN có thể đáp ứng chi trả ngay lập tức trong trường hợp cần thiết.

Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi Quốc tế (IADI) khuyến nghị, hạn mức bảo hiểm tiền gửi cần được định kỳ đánh giá lại, khoảng 5 năm một lần. Vì vậy, từ khi áp dụng hạn mức 75 triệu đồng vào năm 2017 đến nay, BHTGVN đã thường xuyên đánh giá mức độ phù hợp của hạn mức trả tiền bảo hiểm tại Việt Nam, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét. Việc Thủ tướng Chính phủ quyết định điều chỉnh hạn mức trả tiền bảo hiểm vào thời điểm này là phù hợp với các thông lệ quốc tế về BHTG, trong đó có việc đánh giá, điều chỉnh hạn mức theo sự thay đổi các yếu tố vĩ mô, sự phát triển của hệ thống ngân hàng cũng như sự phát triển về nguồn lực của BHTGVN.

Tăng hạn mức trả tiền bảo hiểm sẽ tác động tới những ai?

Hạn mức trả tiền bảo hiểm là công cụ quan trọng của chính sách BHTG, trực tiếp bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền.

Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, hạn mức BHTG không chỉ quyết định số tiền bảo hiểm mà người gửi tiền nhận được khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm mà còn tác động đến người gửi tiền ngay từ khi chưa thực hiện chi trả, trong điều kiện thị trường bình thường. Hạn mức trả tiền bảo hiểm hợp lý giúp người gửi tiền yên tâm hơn khi gửi tiền tại ngân hàng, từ đó, góp phần duy trì sự ổn định của hệ thống ngân hàng nói riêng và nền kinh tế nói chung.

Theo IADI, hạn mức BHTG nên có giới hạn, đáng tin cậy và bảo bảo vệ toàn bộ tiền gửi của đa số người gửi tiền. Qua đó, hạn mức BHTG đóng vai trò một công cụ chính sách để góp phần xây dựng kỷ luật thị trường, thúc đẩy các tổ chức tín dụng hoạt động an toàn, cạnh tranh lành mạnh với nhau.

Đồng thời, hạn mức trả tiền bảo hiểm đủ lớn sẽ góp phần duy trì niềm tin của người gửi tiền đối với hệ thống ngân hàng, từ đó khuyến khích người dân gửi tiền vào ngân hàng, thúc đẩy tăng trưởng huy động vốn của toàn hệ thống.

Người gửi tiền đang được bảo vệ bằng tổng thể các nghiệp vụ bảo hiểm tiền gửi

BHTGVN cho biết, tổ chức này đang đang bảo hiểm cho tiền gửi của người gửi tiền tại 1.283 tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi (bao gồm 97 ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, 1.181 quỹ tín dụng nhân dân, 01 ngân hàng hợp tác xã và 04 tổ chức tài chính vi mô). Việc tăng hạn mức bảo hiểm tiền gửi nâng cao mức độ bảo vệ người gửi tiền, song cũng đặt lên vai tổ chức BHTG một áp lực nhất định khi phí BHTG không điều chỉnh tăng theo. Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam cho biết, tăng phí BHTG có thể gia tăng gánh nặng đối với các tổ chức tham gia BHTG. Vì thế, nâng hạn mức trả tiền bảo hiểm song không tăng phí BHTG đòi hỏi BHTGVN phải quản lý, đầu tư nguồn vốn một cách an toàn, hiệu quả, đảm bảo thanh khoản tốt để luôn sẵn sàng bảo vệ người gửi tiền.

Cũng cần nói thêm, không phải tới khi chi trả tiền bảo hiểm tiền gửi, BHTGVN mới bảo vệ người gửi tiền. Chi trả được coi là biện pháp cuối cùng khi tổ chức tham gia BHTG đã được kiểm soát đặc biệt, được hỗ trợ phục hồi mà không thể quay trở lại hoạt động bình thường. Trong khi đó, suốt quá trình thành lập, hoạt động của tổ chức tham gia BHTG, BHTGVN luôn theo sát, cấp Chứng nhận tham gia BHTG ngay từ khi tổ chức tín dụng đó thành lập, kiểm tra tại chỗ theo kế hoạch đối với các tổ chức tham gia BHTG, triển khai kiểm tra một số tổ chức tham gia BHTG theo chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, giám sát từ xa đối với 100% tổ chức tham gia BHTG. Khi phát hiện các vấn đề sai sót, tồn tại cũng như các rủi ro, yếu kém, BHTGVN báo cáo Ngân hàng Nhà nước (NHNN) để kịp thời chấn chỉnh, xử lý.

Khi tổ chức BHTG gặp vấn đề và được đặt vào tình trạng kiểm soát đặc biệt, BHTGVN cử nhân sự tham gia Ban kiểm soát đặc biệt theo chỉ đạo của NHNN. BHTGVN cũng thực hiện cho vay đặc biệt để hỗ trợ thanh khoản khi TCTD có nguy cơ mất khả năng chi trả, bị kiểm soát đặc biệt mà đe dọa đến sự ổn định hệ thống, mua trái phiếu dài hạn của tổ chức tín dụng hỗ trợ, kiểm soát, điều hành, hỗ trợ tài chính và hoạt động của TCTD được kiểm soát đặc biệt. BHTGVN tham gia xây dựng và đánh giá phương án phục hồi đối với các QTDND, tổ chức tài chính vi mô trên cơ sở phối hợp với Ban Kiểm soát đặc biệt và Ngân hàng Hợp tác xã. Những nhiệm vụ này góp phần giúp phòng ngừa rủi ro, giảm thiểu nguy cơ đổ vỡ tổ chức tham gia BHTG gây thiệt hại cho người gửi tiền và bất ổn về kinh tế, xã hội.

Hiện nay, hệ thống ngân hàng đang hoạt động ổn định, không có nguy cơ ảnh hưởng tới an toàn hệ thống. Việc Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh nâng hạn mức trả tiền bảo hiểm càng củng cố cho cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền. BHTGVN cũng cho biết, trong thời gian tới, tổ chức này sẽ thường xuyên theo dõi, đánh giá mức độ phù hợp của hạn mức để báo cáo NHNN, Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh khi điều kiện cho phép./.

Hồng Hà