Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh soi đường trong kỷ nguyên số

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: "Dĩ bất biến ứng vạn biến" - lấy cái không đổi để ứng phó với mọi sự thay đổi. Trong kỷ nguyên số, "vạn biến" chính là tốc độ phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, là sự giao thoa mạnh mẽ của các giá trị văn hóa toàn cầu; còn "bất biến" là nền tảng tư tưởng cốt lõi của cách mạng Việt Nam: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, mọi chủ trương, chính sách đều vì lợi ích của nhân dân.

Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo tinh thần Kết luận 01-KL/TW không chỉ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, mà còn là giải pháp căn cốt để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức và tổ chức, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ chuyển đổi số.

"Lấy dân làm gốc" trong xây dựng Chính phủ số

Chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ, mà là sự thay đổi căn bản về tư duy, phương thức quản lý và lề lối làm việc. Nếu thiếu đi nền tảng tư tưởng vững chắc, quá trình này rất dễ bị cuốn theo xu hướng công nghệ mà xa rời mục tiêu cao nhất là phục vụ nhân dân. Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh trong chuyển đổi số trước hết là quán triệt sâu sắc quan điểm “lấy dân làm gốc”, mọi việc đều vì lợi ích của nhân dân.

Tư tưởng Hồ Chí Minh khẳng định rõ: "Việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì hết sức tránh". Trong xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, đây chính là kim chỉ nam cho việc thiết kế, triển khai các nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến theo hướng tiện lợi, minh bạch, phục vụ người dân và không để ai bị bỏ lại phía sau.

Việc triển khai Cổng Dịch vụ công Quốc gia, ứng dụng VNeID, hay các nền tảng tiếp nhận, xử lý phản ánh hiện trường ở nhiều địa phương là những hành động cụ thể hóa tư tưởng "phục vụ nhân dân". Các thủ tục hành chính, từ khai sinh đến tử tuất, từ cấp phép kinh doanh đến đóng thuế, đều được số hóa nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, học Bác là phải chống lại sự phân biệt đối xử, đảm bảo mọi người dân, đặc biệt là người dân vùng sâu, vùng xa, người cao tuổi, người yếu thế, đều được tiếp cận công nghệ và thụ hưởng các dịch vụ số một cách công bằng. Đây là sự cụ thể hóa tư tưởng nhân văn của Người trong kỷ nguyên mới.

Giữ vững bản lĩnh chính trị trên không gian mạng

Không gian mạng vừa là môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, vừa tiềm ẩn nhiều nguy cơ khi các thế lực thù địch lợi dụng để thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, tung tin giả, xuyên tạc đường lối của Đảng, gây chia rẽ nội bộ, làm suy giảm niềm tin của nhân dân.

Học tập và làm theo Bác trong kỷ nguyên số đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải là những chiến sĩ tiên phong trong việc sử dụng công nghệ số để phản bác kịp thời, đẩy lùi thông tin xấu độc, bảo vệ và lan tỏa thông tin chính thống, tích cực, thực hiện phương châm “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực”. Mỗi chi bộ, mỗi tổ chức Đảng cần biến các nền tảng số thành kênh truyền thông chính thức, lan tỏa sâu rộng chủ trương của Đảng.

Giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội – cái "bất biến" - đồng thời linh hoạt vận dụng những thành tựu công nghệ – cái “vạn biến” – chính là yêu cầu xuyên suốt trong công tác tư tưởng hiện nay.

Chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh trong môi trường số

Những giá trị đạo đức cốt lõi mà Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu gương - cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư – tiếp tục có giá trị soi chiếu vào từng hành vi sử dụng và quản lý tài nguyên số.

Trong môi trường số, “cần” là đổi mới sáng tạo, làm việc khoa học, hiệu quả trên nên tảng số, tránh lãng phí. Kiệm là sử dụng tiết kiệm, tối ưu hóa hạ tầng công nghệ, không phô trương, hình thức, đấu tranh chống lãng phí trong đầu tư công nghệ. "Liêm chính" được thể hiện trong việc quản lý, bảo mật và sử dụng dữ liệu cá nhân của người dân, chống lại mọi hành vi mua bán, làm lộ, làm sai lệch dữ liệu.

Minh bạch trong chi tiêu công nghệ, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về đấu thầu, phòng chống tiêu cực trong các dự án công nghệ là yêu cầu cấp thiết, nhất là trong bối cảnh xuất hiện nguy cơ “tham nhũng số”. Đồng thời, việcra quyết định dựa trên dữ liệu lớn đòi hỏi cán bộ, đảng viên phải giữ vững tinh thần "chí công vô tư", không bị thao túng bởi lợi ích nhóm, đảm bảo các thuật toán và mô hình dự báo phục vụ lợi ích chung của nhân dân và đất nước.

Mỗi cán bộ, đảng viên phải tự giác kiểm tra, rà soát hành vi, lời nói của mình trên mạng xã hội, giữ gìn hình ảnh, uy tín của Đảng. Đây là sự cụ thể hóa tinh thần tự phê bình và phê bình của Bác trong môi trường số.

Phong cách Hồ Chí Minh - Khoa học và gần dân qua công nghệ

Phong cách Hồ Chí Minh, nổi bật là phong cách quần chúng, dân chủ, khoa học và nêu gương là chìa khóa để triển khai chuyển đổi số thành công.  Trong kỷ nguyên số, "gần dân" không chỉ là tiếp xúc trực tiếp mà còn là khả năng lắng nghe, đối thoại với nhân dân, qua đó thắt chặt hơn nữa mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng với nhân dân thông qua các nền tảng trực tuyến, kịp thời tiếp nhận và xử lý kiến nghị, phản ánh của người dân.

Phong cách khoa học đòi hỏi cán bộ đảng viên phải từ bỏ lối làm việc cũ, hình thức, máy móc, mà phải có tư duy khoa học, tránh cảm tính. Áp dụng quy trình số để tinh gọn bộ máy tổ chức, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Mỗi cán bộ, đảng viên phải là một công dân số kiểu mẫu, không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn thành thạo công nghệ; phải rèn luyện để trở thành một "cán bộ số", không chỉ thành thạo công cụ mà còn nắm vững tư duy và phương pháp luận số. Đây là yêu cầu bắt buộc để nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, khắc phục tình trạng "trên nóng, dưới lạnh" trong chuyển đổi số.

Lan tỏa việc học và làm theo Bác trong kỷ nguyên số

Để phong trào học tập và làm theo Bác trong kỷ nguyên số đạt hiệu quả cao nhất, cần tập trung phát hiện, biểu dương, nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả, những tấm gương tiêu biểu của cán bộ, đảng viên ứng dụng sáng tạo công nghệ số để phục vụ nhân dân, phục vụ công tác xây dựng Đảng.

Việc đưa các tiêu chí về kỹ năng số, ứng xử chuẩn mực trên không gian mạng, liêm chính trong quản lý dữ liệu vào tiêu chuẩn đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ, đảng viên; tổ chức các chuyên đề, hội nghị quán triệt về đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với đạo đức sử dụng trí tuệ nhân tạo và đạo đức dữ liệu cho toàn thể cán bộ, đảng viên; nhân rộng các "Tấm gương số" - những cán bộ, đảng viên tiên phong ứng dụng công nghệ để phục vụ nhân dân và xây dựng Đảng hiệu quả, tạo thành phong trào thi đua rộng khắp... là những giải pháp quan trọng, góp phần đưa việc học Bác đi vào chiều sâu.Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là tài sản vô giá và là kim chỉ nam cho mọi hành động của cán bộ, đảng viên. Dù thế giới có “vạn biến” đến đâu thì những giá trị “bất biến” của Người vẫn luôn là nguồn sức mạnh nội sinh, là chuẩn mực đạo đức để mỗi cán bộ, đảng viên tự rèn luyện, học tập và làm theo. Trong công cuộc hội nhập và chuyển đổi số, việc học tập và làm theo Người không chỉ giúp chúng ta không bị lạc hậu, mà còn giúp chúng ta giữ vững bản chất cách mạng, đảm bảo công cuộc chuyển đổi số quốc gia thực sự phục vụ lợi ích của nhân dân.

Trong kỷ nguyên số, học tập và làm theo Bác chính là giữ vững bản lĩnh chính trị trong môi trường mạng; giữ vững đạo đức, sự liêm chính trong quản lý dữ liệu; rèn luyện phong cách làm việc khoa học, gần gũi nhân dân trên các nền tảng công nghệ mới. Có như vậy, chúng ta mới hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ chính trị, xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu thời kỳ phát triển mới của đất nước.

Chi bộ Nghiên cứu tổng hợp & HTQT