Trang Chủ
Quy định này cho thấy vai trò của BHTGVN ngày càng được mở rộng và tham gia sâu hơn vào quá trình xử lý các TCTD yếu kém.
Kinh nghiệm quốc tế
Theo kinh nghiệm quốc tế, tổ chức bảo hiểm tiền gửi không cử nhân sự tham gia quản trị, điều hành đối với các tổ chức tín dụng đang hoạt động, chỉ cử nhân sự hoặc thuê người tham gia quản trị, điều hành đối với các tổ chức tín dụng đổ vỡ/phá sản (xử lý đóng) trong quá trình cơ cấu lại tổ chức tín dụng yếu kém.
Tại Phillippines, Tổng Công ty BHTG Philippines (PDIC) có thể chỉ định người đại diện tham gia xử lý ngân hàng hoặc hỗ trợ tài chính, trong một số trường hợp có thể đảm nhận một số vị trí nhất định.
Tại Đài Loan và Hàn Quốc, dù Luật BHTG không quy định cụ thể, nhưng một số văn bản pháp luật liên quan lại cho phép tổ chức BHTG cử cán bộ tham gia hướng dẫn, kiểm soát và tiếp quản tổ chức tài chính yếu kém. Trong một số trường hợp cụ thể, Tổng công ty bảo hiểm tiền gửi Hàn Quốc (KDIC) có thuê lãnh đạo của ngân hàng bắc cầu từ bên ngoài để tham gia xử lý.
Tại Indonesia và Nhật Bản, pháp luật cho phép tổ chức BHTG tiếp quản quyền quản lý, điều hành trong quá trình xử lý ngân hàng đổ vỡ, đặc biệt trong các trường hợp áp dụng biện pháp xử lý đóng, vì sau cùng các ngân hàng đều phải đóng cửa và chuyển giao.
Cơ sở pháp lý và thực tiễn triển khai tại Việt Nam
Điểm d khoản 14 Điều 14 Luật BHTG năm 2025 quy định tổ chức BHTG“Cử người đủ tiêu chuẩn, điều kiện để giữ chức danh Chủ tịch, thành viên khác của Hội đồng quản trị; Trưởng ban, thành viên khác của Ban Kiểm soát; Giám đốc, Phó giám đốc và chức danh quản lý, điều hành khác của quỹ tín dụng nhân dân được kiểm soát đặc biệt theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam”.
Trước đó, Thông tư 39/2024/TT-NHNN ngày 1/7/2024 của NHNN quy định rõ trách nhiệm của BHTGVN trong việc cử người để NHNN chi nhánh chỉ định tham gia các chức danh quản trị, điều hành tại QTDND được kiểm soát đặc biệt.
Thông tư 29/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 của NHNN cũng có quy định riêng việc NHNN chi nhánh thống nhất với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi QTDND đặt trụ sở chính, ngân hàng hợp tác xã để chỉ định nhân sự giữ vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc QTDND được kiểm soát đặc biệt. Đồng thời, Thông tư 29 đưa ra điều kiện, tiêu chuẩn riêng đối với nhân sự được chỉ định đảm nhận hai chức danh này: “(i) Có uy tín, có ý thức chấp hành pháp luật tốt; (ii) Có bằng đại học trở lên hoặc có bằng trung cấp trở lên đối với cán bộ cấp xã; (iii) Đã từng giữ chức vụ quản lý hoặc điều hành từ 01 năm trở lên ở một đơn vị thuộc một trong các lĩnh vực ngân hàng, tài chính, kế toán, kiểm toán theo Điều lệ hoặc văn bản tương đương của đơn vị đó hoặc có ít nhất 03 năm làm việc trực tiếp tại bộ phận nghiệp vụ về tài chính, ngân hàng, kế toán, kiểm toán hoặc là cán bộ cấp xã”.
Ngoài ra, Thông tư 28/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 của NHNN về hồ sơ, trình tự, thủ tục chấp thuận những thay đổi, danh sách dự kiến bầu, bổ nhiệm nhân sự của TCTD là hợp tác xã quy định hồ sơ đề nghị nhân sự dự kiến gồm: (i) Văn bản đề nghị chấp thuận danh sách nhân sự dự kiến; (ii) Nghị quyết của Hội đồng quản trị thông qua danh sách nhân sự dự kiến; (iii) Sơ yếu lý lịch cá nhân của nhân sự dự kiến bầu, bổ nhiệm; (iv) Phiếu lý lịch tư pháp của nhân sự dự kiến (có thể xuất trình bản điện tử đã được cấp trên ứng dụng định danh và xác thực điện tử VNeID); (v) Bản kê khai người có liên quan của nhân sự dự kiến; (vi) Các văn bằng, chứng chỉ chứng minh đáp ứng đủ điều kiện, tiêu chuẩn đảm nhận chức danh; (vii) Văn bản đánh giá của tổ chức tín dụng nơi nhân sự đã và đang công tác.
Trên cơ sở các văn bản quy phạm pháp luật và thực tiễn thực hiện, Hội đồng quản trị BHTGVN đã ban hành Quy định số 1325/QĐ-BHTG ngày 30/12/2024 về việc cử nhân sự để NHNN chi nhánh chỉ định tham gia các chức danh tại QTDND được KSĐB, quy định rõ đối tượng, điều kiện, tiêu chuẩn, thẩm quyền, thời hạn, quy trình cử và thay đổi nhân sự…
Trên thực tế, trước khi có văn bản pháp luật quy định, theo yêu cầu của NHNN về việc chỉ định nhân sự tham gia quản trị, điều hành QTDND được KSĐB, để chia sẻ bớt khó khăn về nguồn nhân sự và cùng chung tay thực hiện nhiệm vụ chính trị, đảm bảo an toàn hệ thống, BHTGVN đã chủ động chuẩn bị nhân sự có kinh nghiệm, đáp ứng các quy định tại Thông tư 29 để sẵn sàng tham gia quản trị, điều hành tại QTDND được KSĐB theo yêu cầu của NHNN.
Đến nay, BHTGVN đã cử 6 nhân sự là lãnh đạo phòng, cán bộ tại Trụ sở chính, Chi nhánh BHTGVN tại thành phố Hà Nội, Chi nhánh BHTGVN tại thành phố Hồ Chí Minh để NHNN chi nhánh khu vực chỉ định tham gia quản trị, điều hành tại 5 QTDND được KSĐB. Trong đó, có 3 nhân sự đã được NHNN ra quyết định chỉ định giữ chức danh Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị tại 3 QTDND được KSĐB trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Các nhân sự được cử đã thực hiện các công việc đúng theo chức năng, quyền hạn và theo kế hoạch đã được NHNN chi nhánh khu vực phê duyệt.
Một số vấn đề đặt ra và kiến nghị
Việc cử cán bộ tham gia quản trị, điều hành QTDND được KSĐB là một nhiệm vụ đặc thù, đòi hỏi cán bộ không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn về bằng cấp mà còn phải có kinh nghiệm thực tiễn, nắm vững nghiệp vụ, có khả năng lãnh đạo và xử lý tình huống một cách linh hoạt trong môi trường hoạt động tiềm ẩn rủi ro. Trong khi đó, NHNN hiện có 15 chi nhánh khu vực, còn BHTGVN có 8 chi nhánh; nhu cầu nhân sự tại từng khu vực không đồng đều, tạo áp lực phân bổ nguồn lực tại từng thời điểm. Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đề xuất, kiến nghị:
NHNN có hướng dẫn cụ thể về điều kiện, tiêu chuẩn đối với nhân sự của BHTGVN giữ các chức danh quản trị, điều hành tại QTDND được KSĐB.
NHNN thống nhất đầu mối quyết định việc tham gia quản trị, điều hành của BHTGVN nhằm đảm bảo sự lãnh đạo, quản lý tập trung, đồng bộ.
BHTGVN cần chuẩn bị sẵn nguồn nhân lực chất lượng cao; tăng cường đào tạo chuyên môn, kỹ năng thực tiễn; đồng thời xây dựng cơ chế thuê ngoài trong trường hợp nguồn lực nội bộ chưa đáp ứng yêu cầu.
Việc triển khai hiệu quả nhiệm vụ cử nhân sự tham gia quản trị, điều hành QTDND được kiểm soát đặc biệt sẽ giúp BHTGVN phát huy tốt hơn vai trò trong xử lý TCTD yếu kém, bảo vệ người gửi tiền và góp phần bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng theo tinh thần Luật BHTG năm 2025.
Phòng Tham gia kiểm soát đặc biệt và thu hồi tài sản, BHTGVN
Tài liệu tham khảo
1. Luật Bảo hiểm tiền gửi số 111/2025/QH15 ngày 10/12/2025;
2. Thông tư 39/2024/TT-NHNN ngày 01/7/2024 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về kiểm soát đặc biệt đối với tổ chức tín dụng;
3. Thông tư 29/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về quỹ tín dụng nhân dân;
4. Thông tư 28/2024/TT-NHNN ngày 28/6/2024 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục chấp thuận những thay đổi, danh sách dự kiến bầu, bổ nhiệm nhân sự của tổ chức tín dụng là hợp tác xã;
5. Quy định số 1325/QĐ-BHTG ngày 30/12/2024 của Hội đồng quản trị Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam về việc cử nhân sự để Ngân hàng Nhà nước chi nhánh chỉ định các chức danh tại Quỹ tín dụng nhân dân được kiểm soát đặc biệt.
6. Luật Bảo hiểm tiền gửi Indonesia Luật số 24 năm 2004 quy định về Tổng công ty BHTG Indonesia (IDIC). Luật Ngăn ngừa và Xử lý Khủng hoảng Tài chính (Luật số 9 năm 2016) của Indonesia và các văn bản luật khác liên quan.
7. Luật Bảo hiểm tiền gửi Đài Loan.
8. Luật Bảo hiểm tiền gửi Nhật Bản.
9. Thông tin chia sẻ của Bảo hiểm tiền gửi Hàn Quốc, Indonesia, Đài Loan, Nhật Bản đối với BHTGVN.
10. Các thông tin, tài liệu khác liên quan.
