Trang Chủ
Luật số 23/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 24/8/2026 tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất. Ngày 26/8/2026, Chủ tịch nước ký Lệnh số 22/2026/L-CTN công bố Luật.
Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), việc sửa đổi, bổ sung Luật nhằm xử lý các vấn đề chịu tác động do sắp xếp, tổ chức bộ máy có thời hạn phải xử lý trước ngày 1/3/2027; xử lý thiếu hụt trong pháp luật về phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của FATF/APG/OECD; khắc phục các khó khăn, vướng mắc trong cơ chế tài chính của NHNN; tạo cơ sở để NHNN thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên tại Tổ chức Tiền tệ quốc tế (IMF); kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế - xã hội và luật hóa quy định liên quan đến hạn chế quyền công dân.
Luật gồm 4 điều, trong đó, Điều 1 gồm 12 khoản sửa đổi, bổ sung 15 điều của Luật NHNN; Điều 2 gồm 19 khoản sửa đổi, bổ sung 20 điều của Luật Phòng, chống rửa tiền; Điều 3 sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 114 Luật Các tổ chức tín dụng; Điều 4 quy định về điều khoản thi hành.
Bổ sung, hoàn thiện một số quy định về hoạt động của NHNN
Đối với Luật NHNN, Luật số 23 bổ sung quy định về trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam nhằm tạo cơ sở để NHNN thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên của Tổ chức Tiền tệ quốc tế. Đồng thời, Luật bổ sung quy định giao Chính phủ quy định đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn, kỳ hạn và phương thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập cán cân thanh toán quốc tế và trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, bảo đảm tính khả thi, minh bạch trong quá trình triển khai, thực hiện.
Luật cũng bổ sung quy định hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, trừ trường hợp được phép theo quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc theo quy định của Thống đốc NHNN. Quy định này luật hóa nội dung Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối, bảo đảm các nội dung hạn chế quyền công dân được quy định tại luật; đồng thời làm rõ các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam theo quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc theo quy định của Thống đốc NHNN.
Bên cạnh đó, Luật sửa đổi các quy định về cơ chế tài chính của NHNN phù hợp với hoạt động của Ngân hàng Trung ương và thực tiễn hoạt động của NHNN; chuyển thẩm quyền quy định một số nội dung liên quan đến chế độ tài chính của NHNN từ Thủ tướng Chính phủ thành Chính phủ để phù hợp với quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ.
Luật bổ sung quy định về thẩm quyền của NHNN được áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định nhằm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro của từng tổ chức tín dụng. Các tổ chức tín dụng được áp dụng biện pháp này phải xây dựng và thực hiện lộ trình để bảo đảm tuân thủ mức quy định. NHNN có trách nhiệm thanh tra, giám sát các đối tượng thanh tra, giám sát theo quy định của pháp luật.
Một số quy định cũng được sửa đổi nhằm bảo đảm phù hợp với cơ cấu tổ chức của NHNN và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc thực hiện kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước của NHNN để hạn chế chồng chéo với hoạt động thanh tra, kiểm toán của Thanh tra Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước.
Khắc phục các thiếu hụt trong công tác phòng, chống rửa tiền
Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền, Luật số 23 sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm khắc phục các thiếu hụt trong công tác phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của FATF/APG. Trong đó, Luật sửa đổi khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi”, bảo đảm bao quát đầy đủ các trường hợp chủ sở hữu hưởng lợi.
Luật bổ sung đối tượng báo cáo; các dấu hiệu đáng ngờ; trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền liên quan đến lĩnh vực tài sản mã hóa nhằm bảo đảm cơ quan quản lý có công cụ giám sát, phòng ngừa đối với hoạt động có tiềm ẩn rủi ro cao về rửa tiền xuyên biên giới.
Đồng thời, Luật hoàn thiện quy định về nhận biết khách hàng, thông tin và xác minh thông tin nhận biết khách hàng; sửa đổi quy định về minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý; trách nhiệm của đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ cho NHNN, trong đó bao gồm việc miễn trách nhiệm cho đối tượng báo cáo khi thực hiện nghĩa vụ báo cáo theo Luật này một cách trung thực; trách nhiệm lưu trữ thông tin, hồ sơ, tài liệu.
Luật cũng sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định nhằm xử lý các vấn đề liên quan đến sắp xếp, tổ chức bộ máy như sửa đổi tên gọi, trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ.
Tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp
Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, Luật số 23 bổ sung tại khoản 2 Điều 114 quy định “Đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp” để tạo cơ sở pháp lý cho ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động này. Đây là điều kiện cần để các ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.
Theo NHNN, để có đủ cơ sở pháp lý cho ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động này, pháp luật chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp phải có các quy định về quyền, trách nhiệm của các bên, điều kiện, tiêu chí, nội dung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm.
Luật số 23/2026/QH16 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/12/2026. Đồng thời, Luật bãi bỏ Điều 22 và khoản 2 Điều 34 của Pháp lệnh Ngoại hối nhằm bảo đảm thống nhất với các quy định tại Luật, bao gồm quy định về nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam và bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính kiểm tra việc quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước tại Luật NHNN.
Để bảo đảm các quy định của Luật được triển khai thi hành kịp thời, đồng bộ và thống nhất, NHNN đã phối hợp với Bộ Tư pháp xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục và phân công cơ quan soạn thảo văn bản quy định chi tiết các luật, nghị quyết được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất. Đồng thời, thực hiện quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, NHNN đã dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật số 23/2026/QH16, đang xin ý kiến của các Bộ, ngành trước khi trình Thủ tướng Chính phủ ký ban hành.
Trong thời gian tới, NHNN cho biết, trên cơ sở các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, NHNN sẽ phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan có liên quan triển khai thi hành Luật số 23/2026/QH16, bảo đảm thống nhất, đồng bộ và hiệu quả.
BT
