Trang Chủ
Theo đó, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (TCTD) tập trung nghiêm túc triển khai các hoạt động kinh doanh để cụ thể hóa các giải pháp, chính sách của Đảng và Nhà nước đi vào thực tiễn trong thời gian tới; thực hiện nghiêm túc, hiệu quả một số nhiệm vụ, giải pháp nhằm bảo đảm an toàn hệ thống và góp phần ổn định thị trường tiền tệ.
Giảm lãi suất 1,5–2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên
NHNN yêu cầu các TCTD nghiêm túc thực hiện Chỉ thị số 01/CT-NHNN ngày 09/01/2026 của Thống đốc NHNN về tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm ngành ngân hàng trong năm 2026.
Đối với lãi suất, các TCTD phải thực hiện nghiêm các quy định, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN; tập trung mọi nguồn lực, tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và triển khai các giải pháp đồng bộ, quyết liệt để giảm mặt bằng lãi suất. Trước mắt, điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh, gây bất ổn đến an ninh tài chính – tiền tệ. Đồng thời, giảm lãi suất cho vay khách hàng, trong đó tập trung giảm từ 1,5–2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.
Các TCTD thực hiện các giải pháp tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng nguồn vốn vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng kinh tế; cấp tín dụng liên quan đến triển khai các công trình, dự án trọng điểm, khả thi phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và các ngành, lĩnh vực cần khuyến khích theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Các lĩnh vực được nêu gồm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giáo dục đào tạo, công nghiệp văn hóa…
NHNN yêu cầu tăng cường hợp vốn để cấp tín dụng đối với các dự án lớn; tuyệt đối không hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng, không đánh đổi chất lượng tín dụng để tăng quy mô tín dụng.
Cùng với đó, các TCTD phải bảo đảm phát triển hài hòa, cân đối giữa huy động vốn với tín dụng; thường xuyên rà soát cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền, kỳ hạn, đa dạng hóa kênh huy động. Việc sử dụng nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn phải được kiểm soát chặt chẽ để kiểm soát rủi ro thanh khoản và mất cân đối kỳ hạn; đồng thời tăng cường tỷ trọng nguồn vốn trung, dài hạn, bảo đảm cân đối bền vững giữa nguồn vốn và sử dụng vốn.
Kiểm soát chặt chẽ hoạt động cấp tín dụng và tài sản bảo đảm
NHNN yêu cầu các TCTD thường xuyên rà soát, tổ chức kiểm tra, kiểm toán các quy định nội bộ và sản phẩm tín dụng; nâng cao chất lượng thẩm định, xác minh thực chất nhu cầu vốn của khách hàng; kịp thời phát hiện, xử lý trường hợp cung cấp thông tin không trung thực hoặc sử dụng vốn vay không đúng mục đích.
Các TCTD phải kiểm soát chặt chẽ hoạt động cấp tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, khách hàng và nhóm khách hàng có dư nợ lớn; chú trọng theo dõi, đánh giá mức độ rủi ro tập trung tín dụng tại các nhóm khách hàng và người có liên quan, cơ cấu tín dụng theo khách hàng và các dự án quy mô lớn.
Trong đó, lưu ý các nhóm khách hàng có một hoặc một số dấu hiệu như cùng người quản lý, người đại diện theo pháp luật hoặc người sở hữu trên 5% vốn điều lệ của khách hàng; chung tài sản bảo đảm, chung một chủ sở hữu tài sản bảo đảm; tập trung vốn vào cùng một dự án hoặc có chung nguồn trả nợ. Các TCTD đồng thời đa dạng hóa danh mục tín dụng, kết hợp đánh giá diễn biến giá bất động sản, thanh khoản thị trường, tồn kho dự án và tình hình phát hành trái phiếu doanh nghiệp để sớm nhận diện, kiểm soát và xử lý rủi ro.
NHNN yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc cấp tín dụng để thanh toán tiền góp vốn, mua, nhận chuyển nhượng phần vốn góp của công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh; góp vốn, mua, nhận chuyển nhượng cổ phần của công ty cổ phần chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch Upcom.
Yêu cầu kiểm soát cũng áp dụng đối với việc cấp tín dụng để thanh toán tiền góp vốn theo hợp đồng góp vốn, hợp đồng hợp tác đầu tư hoặc hợp đồng hợp tác kinh doanh nhằm thực hiện dự án đầu tư không đủ điều kiện đưa vào kinh doanh tại thời điểm TCTD quyết định cho vay; cấp tín dụng để bù đắp tài chính, trừ trường hợp đáp ứng đầy đủ các điều kiện đã được nêu ra.
NHNN nghiêm cấm việc tạo lập hồ sơ cấp tín dụng với các nhu cầu vốn nêu trên nhằm rút vốn vay để sử dụng sai mục đích, lách quy định về cho vay một khách hàng, nhóm khách hàng liên quan, điều kiện và giới hạn cấp tín dụng, né tránh sự kiểm soát dòng tiền của các cơ quan quản lý. NHNN sẽ áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm đối với hành vi vi phạm.
Đối với hoạt động mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ theo thư tín dụng do chính TCTD phát hành, các TCTD phải kiểm soát rủi ro tương tự hoạt động cấp tín dụng khác; đánh giá đầy đủ bản chất giao dịch, đối tác, nguồn thanh toán, dòng tiền và các yếu tố liên quan. TCTD kiểm soát tăng trưởng tín dụng không vượt quá mức dư nợ tín dụng tối đa năm 2026 đã được NHNN thông báo trừ đi số dư của các khoản mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ phát sinh trong năm 2026.
Về tài sản bảo đảm, NHNN yêu cầu tăng cường kiểm soát chất lượng thẩm định, phê duyệt tín dụng và quản lý tài sản, đặc biệt là việc thẩm định, đánh giá lại làm tăng giá trị tài sản bảo đảm trong giai đoạn hiện nay. Các TCTD phải định giá sát giá trị thị trường; thường xuyên cập nhật, đánh giá lại; xác định tỷ lệ cấp tín dụng trên giá trị tài sản bảo đảm phù hợp với mức độ rủi ro, đặc điểm và khả năng thanh khoản của từng loại tài sản.
Trong quá trình quản lý khoản vay, các TCTD theo dõi chặt chẽ tình trạng, giá trị tài sản bảo đảm; kịp thời bổ sung, điều chỉnh hoặc xử lý khi giá trị tài sản suy giảm; chủ động phối hợp với cơ quan liên quan để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi nợ.
Phản ánh trung thực chất lượng tín dụng, tăng cường xử lý nợ xấu
Các TCTD phải theo dõi sát diễn biến các nhóm nợ, nhất là nợ nhóm 2 và nợ xấu; tăng cường quản lý các khoản nợ tiềm ẩn rủi ro, nợ ngoại bảng và các khoản nợ đã cơ cấu, cơ cấu lại thời hạn trả nợ. Đồng thời, thường xuyên đánh giá khả năng phục hồi của khách hàng, cập nhật mức độ rủi ro, có biện pháp kiểm soát, xử lý và thu hồi nợ, ngăn ngừa nguy cơ chuyển thành nợ xấu.
Đối với các TCTD có quy mô và tốc độ gia tăng nợ xấu ở mức cao, NHNN yêu cầu quản lý chặt chẽ các khoản cấp tín dụng, chủ động rà soát, đánh giá nguyên nhân để có giải pháp xử lý kịp thời.
Các TCTD phải tuân thủ đầy đủ quy định về phân loại nợ, trích lập dự phòng; phản ánh trung thực chất lượng tín dụng, không che giấu nợ xấu hoặc chậm ghi nhận rủi ro; trích lập dự phòng đầy đủ, kịp thời. Đồng thời, xây dựng kế hoạch tăng cường năng lực tài chính, nâng cao tỷ lệ bao phủ nợ xấu; đẩy mạnh thu hồi, xử lý nợ xấu, đa dạng hóa biện pháp xử lý thay vì phụ thuộc chủ yếu vào sử dụng dự phòng rủi ro.
NHNN cũng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các khoản lãi dự thu, nhất là khoản có giá trị lớn, kéo dài hoặc tiềm ẩn khó thu hồi; thực hiện ghi nhận, hạch toán và thoái các khoản lãi dự thu đúng quy định. Việc chia cổ tức, phân chia lợi nhuận phải được kiểm soát, bảo đảm kết quả kinh doanh phản ánh thực chất tình hình hoạt động.
Các TCTD kiểm soát hợp lý chi phí lãi phải trả, phù hợp với khả năng tạo thu nhập từ tín dụng; đa dạng hóa cơ cấu nguồn thu, phát triển dịch vụ và hoạt động phi tín dụng, giảm dần mức độ phụ thuộc vào thu nhập lãi thuần; tăng cường quản lý, thu hồi các khoản nợ đến hạn.
Nâng cao trách nhiệm quản trị, điều hành và tuân thủ
NHNN yêu cầu các TCTD nâng cao năng lực quản lý, điều hành, quản trị rủi ro, kiểm soát, kiểm toán nội bộ; chấp hành nghiêm quy định pháp luật, kỷ cương, kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp; tuân thủ các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động.
Công tác kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán nội bộ phải được tăng cường, đặc biệt đối với hoạt động cấp tín dụng, phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro tín dụng; kiểm soát chặt chẽ các giao dịch với cổ đông và người có liên quan của cổ đông.
Các TCTD phải ban hành tiêu chí xác định người có liên quan của khách hàng phù hợp với pháp luật, trong đó có tiêu chí xác định “pháp nhân, cá nhân khác có mối quan hệ tiềm ẩn rủi ro” theo điểm g khoản 24 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng. Trên cơ sở đó, chủ động rà soát toàn bộ danh mục khách hàng có dư nợ lớn, nhóm pháp nhân, cá nhân có mối quan hệ tiềm ẩn rủi ro để có biện pháp phòng ngừa, xử lý.
Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên TCTD, Tổng Giám đốc (Giám đốc) chi nhánh ngân hàng nước ngoài cần quán triệt đến các cổ đông, các cấp quản lý, điều hành và cán bộ, nhân viên liên quan để tự kiểm tra, đối chiếu, nhận diện và chủ động cơ cấu, điều chỉnh, xây dựng lộ trình khắc phục phù hợp với quy định và chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Trường hợp có vướng mắc hoặc cần NHNN hỗ trợ, các TCTD báo cáo, đề xuất, kiến nghị cụ thể.
Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc (Giám đốc), Trưởng Ban Kiểm soát và các bộ phận kiểm tra, kiểm toán, kiểm soát, giám sát, tuân thủ chịu trách nhiệm thực hiện các chỉ đạo của NHNN, đồng thời chịu trách nhiệm về an toàn, hiệu quả hoạt động của TCTD.
Từ nay đến cuối năm 2026, đối với TCTD không tuân thủ, không thực hiện nghiêm chỉ đạo về lãi suất hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn thị trường, rủi ro trong hoạt động ngân hàng, ngoài việc xử lý theo pháp luật, NHNN sẽ căn cứ tính chất, mức độ rủi ro để xem xét lại chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong thời gian còn lại của năm 2026, giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp năm 2027; yêu cầu thực hiện một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn cao hơn mức quy định.
BT
