Gửi tiết kiệm tiếp tục là lựa chọn an toàn
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động và địa chính trị phức tạp, người dân có xu hướng thắt chặt chi tiêu và tăng cường dự trữ tài chính. Gửi tiết kiệm vẫn là kênh đầu tư có tính an toàn cao nhất, vừa được hưởng lãi suất tốt, vừa được bảo đảm quyền lợi thông qua chính sách bảo hiểm tiền gửi. So với gửi tiết kiệm, các kênh đầu tư khác như bất động sản, chứng khoán hay vàng có mức biến động giá rất mạnh và tiềm ẩn nhiều rủi ro ngắn hạn. Dòng tiền từ các thị trường này có xu hướng rút về chốt lời và tạm thời "trú ẩn" vào sổ tiết kiệm ngân hàng.
Ở góc độ điều hành, từ đầu năm 2026 đến nay, kinh tế, địa chính trị thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Với độ mở nền kinh tế lớn như Việt Nam, NHNN đang đối mặt với nhiều thách thức trong điều hành chính sách tiền tệ (CSTT).
Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chính phủ và NHNN kiên định mục tiêu giảm mặt bằng lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đã đồng thời áp dụng nhiều giải pháp nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong đó, NHNN đã thực hiện quyết liệt các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất thị trường nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.
Theo đó, NHNN tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng (TCTD) tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp, góp phần hỗ trợ nền kinh tế. Đồng thời, NHNN đã có công văn số 2342/NHNN-CSTT ngày 30/3/2026 yêu cầu các TCTD tập trung triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất thị trường, góp phần ổn định thị trường tiền tệ.
Tiếp đó, ngày 9/4/2026, NHNN đã tổ chức cuộc họp với các ngân hàng thương mại (NHTM) để thống nhất thực hiện chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN trong việc giảm mặt bằng lãi suất thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. NHNN yêu cầu các NHTM giảm lãi suất tiền gửi đối với các giao dịch phát sinh mới ở kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; đồng thời giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân.
Ngay sau cuộc họp, nhiều NHTM đã chủ động, tích cực triển khai việc giảm lãi suất. Trong tháng 4/2026, mặt bằng lãi suất thị trường liên tục có xu hướng giảm. Đến ngày 20/4/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,01%/năm, giảm 0,21%/năm so với kỳ trước; lãi suất cho vay bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 8,38%/năm, giảm 0,44%/năm so với kỳ trước.
NHNN yêu cầu đẩy mạnh kiểm tra việc giảm lãi suất tại các NHTM
Những ngày đầu tháng 5/2026, có hiện tượng cá biệt một số TCTD không thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của NHNN, vẫn điều chỉnh tăng lãi suất. Trong đó có nguyên nhân, tốc độ tăng trưởng tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh đang nhanh hơn tốc độ huy động vốn. Để thu hút dòng tiền, các ngân hàng phải tăng lãi suất thực tế tại quầy hoặc qua các hợp đồng thỏa thuận lên tới 8% - 9%/năm cho các kỳ hạn dài hoặc khoản tiền gửi lớn, tạo ra sự cạnh tranh lãi suất huy động.
Theo số liệu của NHNN, đến 20/5/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt trên 19,5 triệu tỷ đồng, tăng trên 18% so với cùng kỳ. Trong khi đó, tổng huy động vốn của hệ thống đạt trên 18 triệu tỷ đồng, tăng trên 14% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam hiện ở mức cao nhất trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp (vượt 144% theo số liệu tháng 3/2026). Điều này cho thấy nền kinh tế vẫn phụ thuộc khá lớn vào nguồn vốn từ hệ thống ngân hàng.
Trước diễn biến trên, nhằm quyết liệt triển khai chủ trương giảm mặt bằng lãi suất thị trường, tăng cường kỷ luật thị trường, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, NHNN đã có công văn số 3972/NHNN-CSTT ngày 14/5/2026 chỉ đạo các NHNN chi nhánh tại các khu vực (NHNN Khu vực) tổ chức kiểm tra các chi nhánh NHTM trên địa bàn trong việc thực hiện chủ trương, chỉ đạo của Thống đốc NHNN về việc giảm mặt bằng lãi suất.
Tiếp đó, ngày 21/5/2026, NHNN tiếp tục có công văn số 4190/NHNN-CSTT chỉ đạo các NHNN Khu vực tổ chức họp với các chi nhánh NHTM trên địa bàn để yêu cầu, quán triệt các chi nhánh NHTM thực hiện nghiêm chủ trương, chỉ đạo của Thống đốc NHNN tại Thông báo số 117/TB-NHNN ngày 10/4/2026 về việc giảm mặt bằng lãi suất; đồng thời chỉ đạo các NHNN Khu vực tập trung tăng cường tổ chức kiểm tra việc giảm lãi suất của các NHTM, xử lý nghiêm các sai phạm (nếu có).
Thực hiện chỉ đạo của Thống đốc NHNN, các NHNN Khu vực đã và đang tích cực triển khai các giải pháp để yêu cầu các chi nhánh NHTM trên địa bàn thực hiện nghiêm việc giảm lãi suất theo chủ trương, chỉ đạo của Thống đốc NHNN; tiến hành rà soát, khảo sát các chi nhánh NHTM trên địa bàn có mặt bằng lãi suất tiền gửi và cho vay cao so với các chi nhánh NHTM khác trên địa bàn để tổ chức kiểm tra chuyên đề. Đồng thời, NHNN Khu vực đã chỉ đạo Thanh tra NHNN Khu vực thực hiện các nội dung chỉ đạo về lãi suất khi thành lập các Đoàn thanh tra theo Kế hoạch thanh tra năm 2026.
Trong thời gian tới, NHNN cho biết tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay của thị trường và của từng TCTD, việc công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của các TCTD để có chính sách, biện pháp kịp thời nhằm yêu cầu TCTD thực hiện nghiêm chỉ đạo giảm mặt bằng lãi suất.
Bên cạnh đó, NHNN sẽ triển khai các giải pháp điều hành CSTT phù hợp, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống TCTD; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện giảm mặt bằng lãi suất của TCTD theo chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của các TCTD.
Thanh Thủy




