Khi nào bị tịch thu vàng?
Theo quy định tại Khoản 9 Điều 28 Nghị định 340, các hành vi vi phạm trong hoạt động sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu và kinh doanh vàng miếng có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật vi phạm, cụ thể gồm:
Thứ nhất, sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng khi không có giấy phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định pháp luật. Trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động mua bán vàng miếng mà không đáp ứng điều kiện kinh doanh hoặc không được cấp phép sẽ bị xử lý và tịch thu số vàng vi phạm.
Thứ hai, xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng khi không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật. Nghị định 340 bổ sung rõ hình thức tịch thu tang vật đối với hành vi này, nhằm tăng cường kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu vàng và quản lý nguồn cung vàng trên thị trường.
Thứ ba, thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh hình thức tịch thu, Nghị định 340 còn quy định biện pháp đình chỉ hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng trong thời hạn từ 6 tháng đến 9 tháng đối với hành vi thực hiện kinh doanh mua, bán vàng miếng thông qua các đại lý ủy nhiệm; đình chỉ hoạt động nhập khẩu vàng nguyên liệu trong thời hạn từ 9 tháng đến 12 tháng đối với hành vi sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu không đúng theo giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu.
Trường hợp tái phạm trong hoạt động mua, bán vàng miếng thông qua các đại lý ủy nhiệm, đơn vị vi phạm còn có thể bị đề nghị thu hồi giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng theo khoản 10 Điều 28 Nghị định 340.
Cùng với các hình thức xử phạt bổ sung, Nghị định 340 còn quy định mức xử phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 400 triệu đồng đối với các hành vi sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng nhưng không có giấy phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng; Thực hiện xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật; Hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật.
Việc xử phạt vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng không có giấy phép áp dụng đối với các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp kinh doanh vàng.
Mua, bán vàng từ 20 triệu đồng trở lên thực hiện thanh toán qua tài khoản ngân hàng
Liên quan đến hoạt động mua, bán vàng miếng, Khoản 1 Điều 28 Nghị định 340 quy định hình thức phạt cảnh cáo đối với một trong các hành vi mua, bán vàng miếng với tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp không có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng; Sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán. Trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần, Khoản 2 Điều 28 của Nghị định quy định phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng;, đồng thời áp dụng đối với hành vi không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng), tại khoản 4 Điều 1 bổ sung Khoản 10 Điều 4 của Nghị định 24/2012/NĐ-CP có quy định “việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài”.
Như vậy, nếu mua, bán vàng từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên mà không thực hiện chuyển khoảng, tổ chức, cá nhân có thể bị phạt đến 20 triệu đồng. Người dân được khuyến nghị cần mua, bán vàng tại các doanh nghiệp, cơ sở được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cấp phép để đảm bảo chất lượng và tránh các rủi ro pháp lý.
Theo đánh giá của các chuyên gia, quy định mới không chỉ là biện pháp chống rửa tiền mà còn nhằm minh bạch hóa thị trường, xóa bỏ tình trạng "vàng hóa" và quản lý dòng tiền hiệu quả hơn.
Đối với người bán vàng (doanh nghiệp kinh doanh vàng), quy định pháp luật đặt ra nghĩa vụ kiểm soát chặt chẽ phương thức thanh toán. Theo đó, doanh nghiệp có trách nhiệm hướng dẫn khách hàng thanh toán qua thẻ hoặc chuyển khoản khi giao dịch đạt ngưỡng quy định (từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày). Tuyệt đối không được nhận tiền mặt trong trường hợp thuộc diện bắt buộc chuyển khoản. Bên cạnh đó, chỉ được mua, bán vàng miếng nếu có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng. Đồng thời, phải sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện kết nối dữ liệu giao dịch trực tiếp với cơ quan quản lý.
Cẩn trọng trước đà tăng mạnh của giá vàng
Trong bối cảnh giá vàng thế giới và trong nước biến động mạnh, vàng tiếp tục được coi là kênh trú ẩn an toàn trước những bất định toàn cầu gia tăng. ’Sáng ngày 27/1 (giờ Việt Nam), giá vàng thế giới giao ngay ở mức 5.062,9 USD/ounce, tăng 0,9 USD/ounce so với đêm qua. Trong nước, giá vàng nhiều ngày qua đạt các mức kỷ lục, đến ngày 27/1 giá vàng lập đỉnh mới khi các yếu tố hỗ trợ kim loại quý thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn. Giá vàng miếng SJC vọt lên 177 triệu đồng/lượng.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu khiến giá vàng tăng là do căng thẳng địa chính trị, xung đột vũ trang tại nhiều quốc gia trên thế giới leo thang (Nga – Ukraine, khu vực Trung Đông). Giá vàng miếng SJC trong nước do vậy cũng biến động theo. Giá vàng tăng nhanh và cũng đảo chiều bất ngờ, nên người dân cần thận trọng trong các giao dịch mua bán, đồng thời cần nắm bắt thông tin liên quan đến xử phạt vi phạm tại Nghị định 340 nói trên.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thường trực Chính phủ, thời gian qua, NHNN đã thực hiện một số giải pháp để quản lý thị trường vàng như: Triển khai các phiên đấu thầu bán vàng miếng và bán vàng miếng trực tiếp với khối lượng phù hợp; phối hợp các Bộ, ngành liên quan tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng; chỉ đạo các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp được cấp phép kinh doanh mua, bán vàng miếng chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật về hoạt động kinh doanh vàng; thực hiện chế độ hóa đơn, chứng từ theo quy định pháp luật. Nhờ đó, đến nay, mức chênh lệch giá vàng miếng SJC trong nước và thế giới đã bước đầu thu hẹp.
BOX: Ngày 26/8/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP bám sát các chủ trương của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là chỉ đạo của Tổng Bí thư tại Thông báo số 211-TB/VPTW ngày 30/5/2025 về xóa bỏ cơ chế độc quyền Nhà nước một cách có kiểm soát trên nguyên tắc Nhà nước vẫn quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng có hiệu lực từ ngày 10/10/2025. Việc chấm dứt cơ chế Nhà nước độc quyền thương hiệu vàng miếng, mở rộng đối tượng sản xuất vàng miếng, xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ giúp nguồn cung vàng trên thị trường đa dạng hơn. Nghị định 232 quy định NHNN cấp phép sản xuất vàng miếng cho các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại đủ điều kiện. Các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại được cấp phép sản xuất vàng miếng sẽ được NHNN xem xét cấp phép nhập khẩu vàng.
Hiện nay, NHNN đang phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan cấp phép sản xuất vàng miếng cho các đơn vị. Sau khi các đơn vị được cấp giấy phép sản xuất vàng miếng, NHNN sẽ xem xét cấp phép nhập khẩu vàng cho các đơn vị đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Về việc nghiên cứu, thành lập sàn/sở giao dịch vàng tại Việt Nam, thực hiện chỉ đạo của Tổng bí thư Tô Lâm, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua, NHNN đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan xem xét, nghiên cứu và đã có báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Hiện nay, NHNN đang xin ý kiến bằng văn bản các bộ, ngành liên quan để báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập sàn/sở giao dịch vàng tại Việt Nam.
Hà Linh




