Trang Chủ
Tính và nộp phí BHTG là một trong những nghĩa vụ quan trọng của tổ chức tham gia BHTG. Từ ngày 1/5/2026, cùng với việc Luật BHTG năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực, nhiều quy định mới về phí BHTG chính thức được áp dụng. Bên cạnh việc điều chỉnh mức phí đối với quỹ tín dụng nhân dân (QTDND), các quy định mới còn bổ sung yêu cầu về xác định cơ sở tính phí, cung cấp thông tin, phương thức nộp phí và xử lý các trường hợp phát sinh trong quá trình thực hiện nghĩa vụ nộp phí. Việc nắm vững các quy định này sẽ giúp các tổ chức tham gia BHTG thực hiện đúng nghĩa vụ, hạn chế sai sót và bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật.
Những nội dung cần lưu ý trong tính và nộp phí BHTG
Mức phí BHTG
Theo Thông tư số 04/2026/TT-NHNN ngày 31/3/2026 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) hướng dẫn một số nội dung về hoạt động BHTG, mức phí BHTG áp dụng chung là 0,15%/năm trừ trường hợp có quy định khác.
Riêng đối với QTDND, từ quý thu phí Quý IV năm 2026 áp dụng mức phí BHTG 0,1%/năm. Đây là điểm mới của chính sách phí BHTG, thể hiện sự hỗ trợ của Nhà nước đối với hệ thống QTDND, phù hợp với đặc thù hoạt động của loại hình tổ chức tín dụng (TCTD) này, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc các tổ chức tham gia BHTG cùng đóng góp vào nguồn lực chung để bảo vệ người gửi tiền.
Cơ sở tính phí BHTG
Việc xác định đúng cơ sở tính phí là điều kiện để tính chính xác số phí BHTG phải nộp. Theo quy định, cơ sở tính phí là số dư tiền gửi bình quân của các khoản tiền gửi được bảo hiểm của quý trước liền kề quý thu phí. Vì vậy, tổ chức tham gia BHTG cần xác định đúng các khoản tiền gửi thuộc đối tượng được bảo hiểm và loại trừ đầy đủ các khoản tiền gửi không được bảo hiểm khi tính phí.
Theo Luật BHTG năm 2025, tiền gửi được bảo hiểm là tiền gửi bằng đồng Việt Nam của cá nhân tại tổ chức tham gia BHTG dưới các hình thức tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi và các hình thức tiền gửi khác theo quy định của pháp luật về các TCTD. Riêng đối với kỳ phiếu, tín phiếu do tổ chức tham gia BHTG phát hành còn số dư trước ngày 01/7/2024 được tính vào tiền gửi được bảo hiểm cho đến khi tổ chức tham gia BHTG thanh toán hết kỳ phiếu, tín phiếu đó.
Các khoản tiền gửi không được bảo hiểm, phải loại trừ khỏi cơ sở tính phí, gồm:
- Tiền gửi tại TCTD của cá nhân sở hữu trên 5% vốn điều lệ của chính TCTD đó; tiền gửi của cá nhân, người có liên quan của cá nhân đó mà cá nhân, người có liên quan sở hữu trên 5% vốn điều lệ của chính TCTD đó.
- Tiền gửi tại TCTD của cá nhân là người quản lý, người điều hành, thành viên Ban kiểm soát của chính TCTD đó; tiền gửi tại chi nhánh ngân hàng nước ngoài của cá nhân là Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó Giám đốc) của chính chi nhánh ngân hàng nước ngoài đó.
- Tiền gửi tiết kiệm bắt buộc tại tổ chức tài chính vi mô theo quy định của pháp luật.
- Tiền mua giấy tờ có giá vô danh do tổ chức tham gia BHTG phát hành.
Điểm mới của Luật BHTG năm 2025 là bổ sung tiền gửi của cá nhân và người có liên quan sở hữu trên 5% vốn điều lệ của chính TCTD vào nhóm các khoản tiền gửi không được bảo hiểm. Do đó, khi xác định cơ sở tính phí, tổ chức tham gia BHTG cần rà soát, cập nhật thông tin về cá nhân sở hữu vốn và người có liên quan theo quy định của pháp luật về các TCTD, bảo đảm việc xác định tiền gửi được bảo hiểm và tiền gửi không được bảo hiểm chính xác.
Ngoài ra, số tiền phí BHTG phải được xác định theo đúng kết quả tính toán và Thông tư số 04/2026/TT-NHNN không còn quy định về việc làm tròn số, nhằm bảo đảm tính chính xác và thống nhất trong quá trình đối chiếu, quản lý số liệu giữa tổ chức tham gia BHTG và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (DIV).
Cung cấp thông tin cho DIV
Tổ chức tham gia BHTG có trách nhiệm thiết lập, cập nhật, lưu giữ đầy đủ, chính xác, trung thực các thông tin theo quy định và cung cấp thông tin cho DIV theo Thông tư số 04/2026/TT-NHNN. Việc cung cấp thông tin được thực hiện định kỳ hằng tháng, hằng quý và theo yêu cầu của DIV đối với từng trường hợp cụ thể. Các biểu mẫu, nội dung và thời hạn cung cấp thông tin được quy định tại Phụ lục I và Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư. (Chi tiết xem hình dưới đây).
Thời hạn nộp phí BHTG
Tổ chức tham gia BHTG có trách nhiệm nộp phí chậm nhất vào ngày 20 của tháng đầu tiên trong quý thu phí. Trường hợp ngày cuối cùng của thời hạn nộp phí trùng vào ngày nghỉ lễ, tết hoặc ngày nghỉ cuối tuần thì được nộp vào ngày làm việc tiếp theo ngày đó.
Theo quy định hiện hành, việc nộp phí BHTG và tiền chậm nộp (nếu có) được thực hiện bằng phương thức chuyển khoản vào tài khoản do DIV thông báo. Ngày nộp phí được xác định là ngày DIV nhận được tiền, căn cứ theo Giấy báo Có của ngân hàng nơi DIV mở tài khoản. Do đó, các tổ chức tham gia BHTG nên chủ động thực hiện chuyển khoản trước thời hạn để hạn chế rủi ro có thể phát sinh dẫn tới việc vi phạm thời hạn nộp phí BHTG.
Miễn, tạm hoãn nộp phí đối với tổ chức được kiểm soát đặc biệt (KSĐB)
Đối với tổ chức tham gia BHTG được đặt vào tình trạng KSĐB, Luật BHTG năm 2025 quy định cơ chế miễn, tạm hoãn nộp phí nhằm giảm gánh nặng tài chính cho tổ chức tham gia BHTG được KSĐB.
Theo đó, trong thời gian bị đặt vào KSĐB, tổ chức tham gia BHTG được miễn nộp phí BHTG. Đồng thời, các khoản phí nộp thiếu, nộp chậm và tiền chậm nộp (nếu có) phát sinh trước thời điểm tổ chức tham gia BHTG được đặt vào KSĐB được tạm hoãn trong thời gian này.
Việc miễn, tạm hoãn nộp phí không làm chấm dứt nghĩa vụ tài chính của tổ chức tham gia BHTG được KSĐB. Các khoản được tạm hoãn phải được đưa vào kế hoạch hoàn trả trong phương án cơ cấu lại tổ chức tham gia BHTG được KSĐB theo quy định.
Truy thu, thoái thu và xử lý chậm nộp phí BHTG
Trong quá trình thực hiện nghĩa vụ nộp phí BHTG, các tổ chức tham gia BHTG cần chủ động rà soát, đối chiếu số liệu để bảo đảm việc tính và nộp phí BHTG chính xác, đầy đủ, đúng thời hạn, hạn chế phát sinh các trường hợp truy thu, thoái thu hoặc tiền chậm nộp phí BHTG.
Theo đó, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày hết hạn nộp phí BHTG, DIV thông báo bằng văn bản cho tổ chức tham gia BHTG về kết quả tính và nộp phí BHTG, trong đó nêu rõ nội dung truy thu hoặc thoái thu (nếu có). Căn cứ thông báo của DIV, tổ chức tham gia BHTG có trách nhiệm nộp số phí còn thiếu; trường hợp nộp thừa, DIV thực hiện thoái thu trong thời hạn tối đa 15 ngày kể từ ngày có thông báo.
Đối với trường hợp vi phạm thời hạn nộp phí BHTG, tổ chức tham gia BHTG phải nộp đủ số phí còn thiếu và phải chịu mức tiền chậm nộp mỗi ngày bằng 0,05% số tiền chưa nộp, trừ trường hợp chậm nộp do xảy ra sự kiện bất khả kháng theo quy định của pháp luật hoặc thuộc trường hợp được tạm hoãn nộp phí BHTG.
Sau 30 ngày kể từ thời hạn phải nộp phí, nếu tổ chức tham gia BHTG vẫn không nộp hoặc nộp chưa đầy đủ số phí và tiền chậm nộp, DIV sẽ có văn bản đề nghị NHNN xử lý theo quy định của pháp luật.
Điều chỉnh mức phí BHTG trong trường hợp đặc biệt
Luật BHTG năm 2025 đã bổ sung các cơ chế mới về chính sách phí BHTG, tạo cơ sở pháp lý để việc áp dụng mức phí linh hoạt hơn và đáp ứng yêu cầu thực tế của hệ thống BHTG trong từng thời kỳ.
Cụ thể, Thống đốc NHNN quy định mức phí BHTG và việc áp dụng phí BHTG đồng hạng hoặc phân biệt phù hợp với đặc thù của hệ thống TCTD tại Việt Nam trong từng thời kỳ.
Đồng thời, Luật cũng bổ sung cơ chế điều chỉnh mức phí BHTG trong trường hợp Quỹ dự phòng nghiệp vụ của DIV không đủ nguồn lực để chi trả tiền bảo hiểm và phải vay đặc biệt từ NHNN. Theo đó, DIV xây dựng phương án tăng phí BHTG, trình NHNN xem xét, quyết định nhằm hoàn trả khoản vay đặc biệt.
Mặc dù đây là những cơ chế chỉ được xem xét áp dụng trong những trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật, các tổ chức tham gia BHTG cũng cần chủ động theo dõi những thay đổi của chính sách để có kế hoạch tài chính phù hợp khi chính sách phí BHTG được điều chỉnh.
Các tổ chức tham gia BHTG cần làm gì để thực hiện tốt nghĩa vụ nộp phí?
Để thực hiện tốt nghĩa vụ nộp phí BHTG, các tổ chức tham gia BHTG cần thường xuyên cập nhật các quy định của pháp luật; đồng thời chủ động rà soát, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ nhằm bảo đảm việc xác định cơ sở tính phí, cung cấp thông tin và nộp phí được thực hiện đầy đủ, chính xác, đúng thời hạn.
Bên cạnh đó, các tổ chức cần phân công rõ đầu mối phụ trách công tác BHTG; duy trì hệ thống hồ sơ, chứng từ và dữ liệu đầy đủ, thống nhất để phục vụ việc quản lý, đối chiếu số liệu và phối hợp với DIV trong quá trình thực hiện. Việc chủ động cập nhật, duy trì và thường xuyên tự rà soát, kiểm tra định kỳ sẽ giúp kịp thời phát hiện, khắc phục những sai sót phát sinh trong quá trình tính và nộp phí.
Ngoài ra, các tổ chức cần chủ động bố trí nguồn lực tài chính để thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp phí, đồng thời sẵn sàng thích ứng trước những thay đổi của chính sách phí BHTG theo quy định của pháp luật. Sự chủ động này không chỉ góp phần bảo đảm việc thực hiện đúng quy định mà còn thể hiện trách nhiệm của tổ chức tham gia BHTG trong việc cùng Nhà nước và DIV triển khai hiệu quả chính sách BHTG, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền.
TM
