Người dân tuyệt đối không bán, cho thuê, cho mượn tài khoản ngân hàng
Thời gian gần đây, lực lượng công an phát hiện và xử lý nhiều vụ việc lợi dụng tài khoản ngân hàng của cá nhân để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Đáng chú ý, không ít trường hợp người đứng tên tài khoản là học sinh, sinh viên, người trẻ tuổi, do thiếu hiểu biết pháp luật nên dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng. Tình trạng thu mua trái phép thông tin cá nhân, đặc biệt là tài khoản ngân hàng, đang có xu hướng gia tăng trên các nền tảng mạng xã hội. Nhiều người vì thiếu hiểu biết pháp luật hoặc hám lợi trước mắt đã vô tình tiếp tay cho tội phạm.
Trên nhiều hội nhóm, không khó để bắt gặp các lời mời chào mở tài khoản ngân hàng hoặc “bán tài khoản trắng” với mức giá từ vài trăm nghìn đến hơn 1 triệu đồng. Có người cho rằng tài khoản chưa phát sinh giao dịch nên việc bán sẽ không gây hậu quả.
Thực tế, các tài khoản ngân hàng sau khi được thu mua thường bị các đối tượng sử dụng để nhận tiền lừa đảo, trung chuyển dòng tiền bất hợp pháp hoặc phục vụ cho các hoạt động rửa tiền, đánh bạc trực tuyến.
Đáng lo ngại, các giao dịch này thường diễn ra trong không gian mạng, có yếu tố xuyên biên giới, gây khó khăn cho công tác truy vết và xử lý. Khi vụ việc bị phát hiện, người đứng tên tài khoản vẫn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, dù không trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội.
Hậu quả pháp lý đối với các trường hợp liên quan là rất nghiêm trọng. Người vi phạm có thể bị triệu tập để điều tra, xác minh; bị phong tỏa tài khoản, thu giữ tang vật, tài sản liên quan; bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi cá nhân và tác động lâu dài đến nhân thân, việc học tập, công việc và tương lai của người vi phạm.
Cơ quan công an khẳng định hành vi mua bán, cho thuê, cho mượn tài khoản ngân hàng là hành vi vi phạm pháp luật. Cá nhân đứng tên tài khoản phải chịu trách nhiệm trước pháp luật khi tài khoản của mình bị sử dụng vào mục đích phạm tội, kể cả trong trường hợp không trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm.
Theo Nghị định số 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 của Chính phủ Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, hành vi mua bán, cho thuê, cho mượn tài khoản thanh toán (TKTT) hoặc thông tin tài khoản có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt lên đến 200 triệu đồng; trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Trước tình hình trên, lực lượng công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không bán, cho thuê hoặc cho mượn tài khoản ngân hàng, thẻ ngân hàng, thông tin đăng nhập và mã OTP dưới bất kỳ hình thức nào; không tham gia các hoạt động “kiếm tiền nhanh” trên không gian mạng có dấu hiệu bất minh; không mở tài khoản ngân hàng theo yêu cầu của người lạ nhằm hưởng phí dưới bất kỳ hình thức nào. Khi phát hiện các hành vi mua bán, cho thuê, cho mượn tài khoản ngân hàng, cần kịp thời thông báo cho cơ quan công an hoặc ngân hàng quản lý tài khoản để phối hợp xử lý.
Mỗi người dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên và người trẻ tuổi, cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động bảo vệ thông tin cá nhân, không vì lợi ích trước mắt mà tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật.
Ngăn chặn tình trạng lợi dụng mở và sử dụng TKTT cho mục đích bất hợp pháp
Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để góp phần ngăn chặn tình trạng lợi dụng mở và sử dụng TKTT, ví điện tử, thẻ ngân hàng cho các mục đích bất hợp pháp; đồng thời tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về hoạt động thanh toán và các quy định về đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán.
Cụ thể, NHNN đã tham mưu ban hành Nghị định số 52/2024/NĐ-CP ngày 15/5/2024 về thanh toán không dùng tiền mặt, trong đó bổ sung các quy định về các hành vi bị cấm và Nghị định số 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, trong đó đã bổ sung các chế tài xử phạt đối với hành vi mở, sử dụng và ủy quyền sử dụng TKTT/Thẻ ngân hàng, ví điện tử không đúng quy định của pháp luật trong quá trình sử dụng dịch vụ thanh toán.
Đồng thời, NHNN đã ban hành các Thông tư hướng dẫn Nghị định số 52/2024/NĐ-CP nhằm quy định chặt chẽ hơn quy trình mở và sử dụng TKTT, ví điện tử, thẻ ngân hàng, quản lý đơn vị chấp nhận thanh toán. Theo đó, các TCTD và tổ chức trung gian thanh toán (TGTT) phải đối chiếu, xác thực thông tin sinh trắc học của chủ tài khoản trước khi thực hiện một số giao dịch điện tử; đồng thời ban hành quy định nội bộ về quản lý rủi ro, xây dựng bộ tiêu chí nhận diện tài khoản, ví điện tử, thẻ ngân hàng và đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, NHNN đã ban hành Thông tư số 77/2025/TT-NHNN ngày 31/12/2025 sửa đổi, bổ sung quy định về an toàn, bảo mật đối với dịch vụ ngân hàng trực tuyến. Thông tư yêu cầu tăng cường xác thực sinh trắc học đối với các giao dịch trực tuyến theo quy định; bổ sung giải pháp phát hiện, ngăn chặn hành vi can thiệp trái phép vào ứng dụng ngân hàng trên thiết bị di động; đồng thời hoàn thiện các tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm hạn chế nguy cơ lợi dụng công nghệ AI, deepfake để giả mạo thông tin sinh trắc học.
Ngành Ngân hàng cũng tích cực phối hợp Bộ Công an trong việc kết nối, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư làm sạch dữ liệu khách hàng và xác minh thông tin nhận biết khách hàng góp phần rà soát đối tượng nghi ngờ, giả mạo giấy tờ tùy thân. Theo NHNN, tính đến hết ngày 26/6/2026, cả ngành Ngân hàng đã có hơn 162,9 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,6 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.
Một trong những giải pháp nổi bật được NHNN triển khai từ năm 2024 là Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (Hệ thống SIMO) dựa trên thông tin dữ liệu về TKTT, thẻ ngân hàng, ví điện tử, đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận do các ngân hàng, tổ chức TGTT báo cáo. Theo NHNN, đến hết 29/6/2026, Hệ thống SIMO đã hỗ trợ cảnh báo đến khoảng 4,6 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,5 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo với tổng số tiền giao dịch hơn 5,2 nghìn tỷ đồng. Kết quả này cho thấy chuyển đổi số không chỉ nâng cao tiện ích mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng và tăng cường an toàn trong hoạt động ngân hàng.
NHNN thường xuyên có các văn bản chỉ đạo các ngân hàng, tổ chức TGTT tăng cường đảm bảo an ninh an toàn trong hoạt động thanh toán và cung cấp dịch vụ ngân hàng trực tuyến; yêu cầu chấp hành nghiêm các quy định pháp luật về mở và sử dụng TKTT, ví điện tử, thẻ ngân hàng; đồng thời, tăng cường các biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn hoạt động thanh toán và phòng ngừa, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản sử dụng công nghệ cao, trên không gian mạng; chú trọng công tác thanh tra, kiểm tra; phối hợp với các bộ, ngành liên quan trong phòng, chống lừa đảo trực tuyến.
Thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp tăng cường an toàn bảo mật, đáp ứng các tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế để bảo đảm an ninh, an toàn các hệ thống thông tin và phòng chống gian lận, lừa đảo trực tuyến. Đồng thời, triển khai Kế hoạch phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN trong công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.
Bên cạnh đó, ngành Ngân hàng tiếp tục triển khai mở rộng Hệ thống SIMO, trong đó có mở rộng dịch vụ truy vấn trạng thái TKTT, ví điện tử nghi ngờ gian lận, lừa đảo, vi phạm pháp luật trên toàn hệ thống cho các TCTD, TGTT; triển khai dịch vụ truy vấn trạng thái Thẻ ngân hàng, đơn vị chấp nhận thanh toán nghi ngờ gian lận
Về phía các TCTD, cần thường xuyên cập nhật các giải pháp bảo mật hiện đại; ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện giao dịch bất thường, đối chiếu dữ liệu với cơ quan chức năng để tạm dừng, hủy bỏ kịp thời các giao dịch nghi vấn; áp dụng xác thực hai yếu tố (2FA), mã khóa bảo mật bổ sung và đăng nhập bằng sinh trắc học cho ứng dụng di động; cho phép khách hàng chủ động khóa, mở thẻ trực tuyến ngay trên ứng dụng ngân hàng số khi không có nhu cầu sử dụng… Đồng thời, đẩy mạnh truyền thông, cảnh báo khách hàng về các chiêu thức lừa đảo mới, góp phần bảo vệ tài sản và quyền lợi hợp pháp của khách hàng.
Hà Linh




