Chi nhánh Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam khu vực ĐBSCL: ĐỔI MỚI TRONG CÔNG TÁC THU PHÍ BẢO HIỂM TIỀN GỬI

Chi nhánh DIV khu vực ĐBSCL được giao phụ trách quản lý  thu phí BHTG hàng quý đối với 121 tổ chức tham gia BHTG là Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở (QTDND) thuộc 12 tỉnh, thành khu vực. Số phí phải nộp hàng quý của mỗi QTDND bình quân khoảng 4 triệu đồng/quý. Với số phí nộp có giá trị nhỏ như vậy thì phí tính thừa, thiếu và số tiền phạt chậm nộp cũng rất nhỏ, cao nhất khoảng hơn 400.000 đồng, thấp nhất là 1000 đồng. Theo dõi, thống kê số tiền nộp phí thừa, thiếu và tiền phạt có giá trị từ 100 ngàn đồng trở xuống chiếm trên 80%. Lệ phí chuyển các khoản tiền nộp thiếu, tiền phạt thậm chí còn lớn hơn giá trị các khoản tiền chuyển đi. Tuy nhiên, theo quy định, các QTDND phải thực hiện việc chuyển tiền nộp thiếu và tiền phạt sau khi được Chi nhánh BHTG khu vực thông báo hàng quý.
Tình trạng này cứ vậy kéo dài nhiều năm, nhưng không được khắc phục dứt điểm, thực sự gây khó khăn trong việc theo dõi quản lý thu phí của Chi nhánh BHTG, tất nhiên cũng không tránh khỏi sự phiền hà cho các QTDND. Những tồn tại nêu trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân chính do một số ít QTDND chưa thực sự quan tâm đến công tác tính và nộp phí BHTG. Việc triển khai, áp dụng quy định về tính và nộp phí chưa được các đơn vị thực hiện triệt để, rõ ràng, hoặc chưa tạo điều kiện, bố trí một cách hợp lý về thời gian và nhân sự để đạt yêu cầu để ra. Bên cạnh đó việc kiểm tra, kiểm soát quy trình nghiệp vụ này tại các QTDND thực hiện chưa được tốt. Theo đó, những khó khăn, vướng mắc gặp phải trong việc xác định số dư tiền gửi phải tính phí và tiền gửi phải loại trừ không được giải quyết, tháo gỡ, khắc phục kịp thời. Hơn nữa số tiền phạt, tiền phí còn thiếu quá nhỏ, nên đôi khi các đơn vị không để ý xử lý khấu trừ vào quý sau.
Từ thực tế trên và ý kiến của các tổ chức tham gia BHTG nói chung và của QTDND nói riêng, DIV đã cho phép các chi nhánh DIV khu vực tự quyết định xử lý số tiền phí BHTG phạt chậm nộp, thừa, thiếu dưới 100 ngàn đồng. Theo đó các khoản tiền trên của quý trước được Chi nhánh BHTG tại khu vực ĐBSCL xử lý dứt điểm: nộp bổ sung hoặc khấu trừ ngay trong kỳ  thu phí khi được Chi nhánh DIV thông báo. Không còn tình trạng phải theo dõi, đôn đốc nhiều lần như trước đây.
Tuy nhiên sự giải quyết trên đây chỉ là giải pháp tình thế. Nhằm khắc phục dứt điểm tồn tại cần phải xuất phát từ sự tích cực của các QTDND. Để xác định đúng số dư giúp tính phí chính xác, thì ngay từ ban đầu các đơn vị phải làm tốt việc xem xét và xác định chính xác tiền của khách hàng gửi ban đầu có thuộc đối tượng tiền gửi được bảo hiểm hay không. Trên cơ sở đó mở và hạch toán tiền gửi thuộc đối tượng bảo hiểm vào loại tài khoản thích hợp, thống nhất. Đồng thời, bám sát văn bản hướng dẫn của BHTGVN về cách tính phí, thời hạn nộp phí, chắc chắn sẽ không còn xảy ra tồn tại nêu trên.
Một trong những lý do quan trọng khác khiến tình trạng trên chậm được khắc phục đó là: chưa có một chế tài xử phạt cụ thể, đủ mạnh để các tổ chức tham gia BHTG chú trọng hơn trong công tác này. Hay nói cách khác là DIV chưa có được thẩm quyền yêu cầu các tổ chức tham gia BHTG phải tuân thủ các chuẩn mực theo quy định trong hoạt động này. Điều đó cũng xuất phát từ cơ sở pháp lý cao nhất trong lĩnh vực hoạt động BHTG liên quan đến phí BHTG chưa được sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tế, ít nhất trong lĩnh vực phí BHTG.
Liên quan đến việc nộp phí BHTG, nhiều năm qua đa số các tổ chức tham gia BHTG, đặc biệt là những đơn vị hoạt động có uy tín, chất lượng đều mong muốn sớm có quy định về tính phí BHTG theo mức độ rủi ro. Đó cũng là yêu cầu tất yếu khách quan đối với pháp luật về BHTG nói chung và chính sách về phí BHTG nói riêng phải minh bạch, công bằng, rõ ràng, phù hợp với quy luật kinh tế thị trường thời hội nhập.
Với lĩnh vực hoạt động BHTG còn mới mẻ như ở Việt Nam, sau 10 năm trải nghiệm thực tế pháp luật về BHTG được đông đảo công chúng, tổ chức đón nhận đồng tình ủng hộ là tín hiệu đáng mừng, nhưng cũng rất cần địa vị pháp lý phù hợp với thông lệ quốc tế . Cũng chính vì thế mà trong điều kiện kinh tế đang suy giảm không loại trừ nguy cơ lạm phát trở lại, sự phát triển của BHTG cùng với Luật BHTGVN là điều hết sức cần thiết.