Trang Chủ
Vậy theo Luật BHTG năm 2025, người gửi tiền được bảo vệ trong những trường hợp nào? Đây là những nội dung quan trọng mà người gửi tiền cần quan tâm để chủ động bảo vệ quyền lợi của mình.
Bảo hiểm tiền gửi là gì?
BHTG là sự bảo đảm hoàn trả tiền gửi cho người được BHTG trong hạn mức chi trả khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm theo quy định của pháp luật. Nói một cách dễ hiểu, khi người dân gửi tiền hợp pháp tại tổ chức có tham gia bảo hiểm tiền gửi, khoản tiền đó được bảo vệ theo cơ chế của Nhà nước.
Bảo hiểm tiền gửi là loại hình bảo hiểm bắt buộc. Người gửi tiền không phải nộp phí bảo hiểm. Khoản phí này do tổ chức tham gia BHTG nộp cho tổ chức BHTG theo quy định.
Những quy định của Luật BHTG năm 2025 người gửi tiền cần biết
So với Luật BHTG năm 2012, Luật BHTG năm 2025 có nhiều điểm điểu chỉnh quan trọng.
Mở rộng hình thức công khai chứng nhận tham gia BHTG
Luật BHTG năm 2025 quy định việc tham gia BHTG phải được công khai tại tất cả các điểm giao dịch có nhận tiền gửi, trên trang thông tin điện tử của tổ chức tham gia BHTG (nếu có), trên trang thông tin điện tử của tổ chức BHTG và bằng các hình thức công khai khác theo hướng dẫn của tổ chức BHTG.
Vì vậy, trước khi gửi tiền, người gửi tiền nên quan sát thông tin niêm yết tại quầy giao dịch hoăc hỏi cán bộ giao dịch để biết rõ tổ chức đó có tham gia BHTG hay không.
Điều chỉnh về các khoản tiền gửi được bảo hiểm
Tiền gửi được bảo hiểm là tiền gửi bằng đồng Việt Nam của cá nhân tại tổ chức tham gia BHTG dưới các hình thức: tiền gửi có kỳ hạn, không kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi và các hình thức tiền gửi khác theo quy định của pháp luật về TCTD. Điều này có nghĩa, đối với người gửi tiền thông thường, khoản tiền tiết kiệm bằng đồng Việt Nam đứng tên cá nhân tại ngân hàng, quỹ tín dụng nhân dân hoặc tổ chức được phép nhận tiền gửi và có tham gia BHTG sẽ được bảo vệ theo quy định của pháp luật.Người gửi tiền cần lưu ý cung cấp đúng, đầy đủ thông tin cá nhân khi gửi tiền; giữ gìn sổ tiết kiệm, hợp đồng, chứng từ hoặc giữ liệu giao dịch điện tử để làm căn cứ chứng minh quyền sở hữu khi cần thiết.
Điều chỉnh về các khoản tiền gửi không được bảo hiểm
Luật BHTG 2025 bổ sung trường hợp tiền gửi không được bảo hiểm là tiền gửi của cá nhân, người có liên quan của cá nhân đó mà cá nhân, người có liên quan sở hữu trên 5% vốn điều lệ của chính TCTD đó. Người có liên quan được xác định theo quy định của pháp luật về các TCTD.
Điều chỉnh tiền gửi của các cá nhân là thành viên Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Ban kiểm soát, Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó Giám đốc) của chính TCTD thành “người quản lý, người điều hành, thành viên Ban kiểm soát của chính TCTD đó”. Điều chỉnh này nhằm phù hợp với các định nghĩa về “người quản lý” và “người điều hành” được quy định tại Luật các TCTD 2024. Đồng thời, Luật bổ sung trường hợp tiền gửi là tiền gửi tiết kiệm bắt buộc tại tổ chức tài chính vi mô theo quy định của pháp luật và tiền mua các giấy tờ có giá vô danh do tổ chức tham gia BHTG phát hành vào nhóm không được bảo hiểm.
Đây là những quy định người gửi tiền cần nắm để tránh nhầm lẫn rằng mọi khoản tiền gửi đều thuộc diện được bảo hiểm.
Điều chỉnh các trường hợp phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm
Việc chi trả BHTG không phát sinh trong mọi trường hợp tổ chức nhận tiền gửi gặp khó khăn. Theo Luật, nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh khi thuộc một trong các trường hợp:
Phương án phá sản TCTD được phê duyệt hoặc NHNN có văn bản xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi cho người gửi tiền;
NHNN có văn bản đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của TCTD được kiểm soát đặc biệt và TCTD đó có lỗ lũy kế lớn hơn 100% giá trị của vốn điều lệ và các quỹ dự trữ theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất;
NHNN có văn bản thông báo cho tổ chức BHTG về việc trả tiền bảo hiểm để bảo đảm an toàn hệ thống, trật tự, an toàn xã hội.
Nói ngắn gọn, người gửi tiền được chi trả bảo hiểm khi tổ chức nhận tiền gửi rơi vào trường hợp pháp luật quy định phải chi trả và có văn bản, quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Hạn mức chi trả và số tiền được nhận
Hạn mức chi trả tiền bảo hiểm và số tiền tối đa tổ chức BHTG trả cho tất cả các khoản tiền gửi được bảo hiểm của một người tại một tổ chức tham gia BHTG khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm. Theo quy định tại Luật BHTG năm 2025, hạn mức này do Thống đốc NHNN quy định trong từng thời kỳ.
Một điểm đáng chú ý là trong trường hợp đặc biệt, để đảm bảo quyền lợi người gửi tiền, an toàn hệ thống TCTD, trật tự, an toàn xã hội, Thống đốc NHNN có thể quyết định chi trả vượt hạn mức thông thường, tối đa bằng toàn bộ các khoản tiền gửi được bảo hiểm của người gửi tiền tại tổ chức tham gia BHTG khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.
Luật BHTG 2025 cơ bản kế thừa Luật BHTG 2012, theo đó số tiền bảo hiểm được trả cho tất cả các khoản tiền gửi được bảo hiểm của một người tại một tổ chức tham gia BHTG bao gồm tiền gốc và tiền lãi, tối đa trong phạm vi hạn mức chi trả tiền bảo hiểm theo quy định. Trường hợp người được BHTG có khoản nợ tại tổ chức tham gia BHTG thì số tiền gửi được bảo hiểm là số tiền còn lại sau khi trừ khoản nợ đó.
Đối với khoản tiền gửi chung của nhiều người, số tiền bảo hiểm được trả sẽ được chia theo thỏa thuận của các đồng chủ sở hữu. Trường hợp không có thỏa thuận hoặc không thỏa thuận được thì giải quyết theo quy định của pháp luật, bảo đảm công bằng và minh bạch trong chi trả.
Phần tiền gửi gồm gốc và lãi vượt quá hạn mức chi trả bảo hiểm sẽ được giải quyết trong quá trình xử lý tài sản của tổ chức tham gia BHTG theo quy định của pháp luật.
Những quy định này cho thấy người gửi tiền cần hiểu rõ rằng tiền gửi của mình luôn được bảo vệ trong hạn mức theo quy định; đồng thời cần lưu ý đến các nghĩa vụ tài chính (nếu có) tại tổ chức tham gia BHTG và thỏa thuận rõ ràng khi gửi tiền đồng sở hữu để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mình khi phát sinh chi trả BHTG.
Rút ngắn thời hạn xử lý và chi trả
Theo Luật BHTG năm 2012, tổ chức tham gia BHTG phải nộp hồ sơ đề nghị trả tiền bảo hiểm trong 10 ngày làm việc kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ. Trong thời hạn 60 ngày, kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, tổ chức BHTG có trách nhiệm trả tiền bảo hiểm cho người được BHTG.
Luật BHTG năm 2025 rút ngắn thời hạn nộp hồ sơ từ 10 ngày làm việc xuống còn 5 ngày làm việc. Đồng thời, luật quy định thời hạn trả tiền bảo hiểm là 45 ngày kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.
Việc rút ngắn thời hạn xử lý và chi trả giúp quá trình chi trả được thực hiện nhanh chóng, minh bạch và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người gửi tiền
Đảm bảo chi trả đầy đủ cho người gửi tiền trong mọi tình huống
Luật BHTG năm 2025 bổ sung cơ chế vay đặc biệt từ NHNN trong trường hợp quỹ dự phòng nghiệp vụ không đủ để chi trả. Theo đó, tổ chức BHTG được vay với lãi suất 0% và không có tài sản bảo đảm. Quy định này góp phần bảo đảm khả năng chi trả trong mọi tình huống, tăng thêm sự an tâm cho người gửi tiền.
Có thể khẳng định, Luật BHTG năm 2025 là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về BHTG tại Việt Nam. Những quy định mới tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống ngân hàng và góp phần giữ vững ổn định tài chính – tiền tệ.
HG
