Mua bán, cho thuê, cho mượn tài khoản thanh toán: Cảnh báo rủi ro và chế tài xử lý

Khoản 5 Điều 30 Nghị định 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 quy định phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 150 triệu đồng đối với hành vi mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn TKTT hoặc mua, bán thông tin TKTT với số lượng từ 1 đến dưới 10 tài khoản mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo Khoản 6 Điều 30 Nghị định 340, hành vi mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn TKTT hoặc mua, bán thông tin TKTT với số lượng từ 10 tài khoản trở lên mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị phạt tiền từ 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng.

Phối hợp ngăn chặn gian lận, lừa đảo trong giao dịch ngân hàng qua không gian mạng

Trước tình trạng gian lận, lừa đảo giao dịch ngân hàng qua không gian mạng gia tăng, ngành Ngân hàng đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đảm bảo an toàn thanh toán.

Về khuôn khổ pháp lý, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã nghiên cứu, tham mưu trình ban hành và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật tăng cường đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán, trong đó: (i) Quy định về việc mở và sử dụng TKTT, trong đó yêu cầu các ngân hàng phải thực hiện đối chiếu khớp đúng thông tin sinh trắc học của chủ tài khoản hoặc người đại diện khi mở TKTT và chỉ được thực hiện rút tiền, giao dịch thanh toán bằng phương tiện điện tử trên TKTT khi đã hoàn thành việc đối chiếu khớp đúng giấy tờ tùy thân và thông tin sinh trắc học của chủ tài khoản hoặc người đại diện; (ii) Quy định về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành ngân hàng, trong đó yêu cầu các tổ chức tín dụng, tổ chức trung gian thanh toán phải áp dụng biện pháp xác thực sinh trắc học đối với giao dịch thanh toán trực tuyến vượt ngưỡng quy định: cá nhân thực hiện giao dịch trực tuyến trên 10 triệu đồng/giao dịch hoặc tổng trên 20 triệu đồng/ngày; các giao dịch quan trọng như đăng nhập lần đầu, thiết bị lạ hoặc sau khi đổi/quên mật khẩu; tổ chức mới thành lập hoặc mới thiết lập quan hệ trong vòng 12 tháng; giao dịch trực tuyến của tổ chức trên 50 triệu đồng hoặc khi tổng các giao dịch dưới 50 triệu đồng/ngày vượt 100 triệu đồng.

Bên cạnh đó, ngành Ngân hàng đã phối hợp với Bộ Công an, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, căn cước công dân (CCCD) gắn chip và VNeID để làm sạch dữ liệu, nhận biết, xác minh chính xác khách hàng nhằm phòng chống, ngăn ngừa việc tội phạm mạo danh, sử dụng giấy tờ tùy thân giả mạo đăng ký sử dụng dịch vụ ngân hàng cho mục đích bất hợp pháp. Kết quả là đến 31/7/2026, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học thành công cho hơn 167,8 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,78 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức thông qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VneID.

Đồng thời, để hỗ trợ khách hàng giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện giao dịch thanh toán, vừa qua, NHNN đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung cấp dịch vụ cho phép khách hàng được tự lựa chọn hạn mức giao dịch và thời gian chờ tối thiểu 24 giờ đối với các giao dịch chuyển tiền trực tuyến trong nước đến tài khoản thụ hưởng chưa từng nhận số tiền có giá trị bằng hoặc vượt hạn mức đã đăng ký từ khách hàng đó trong vòng 1 năm liền kề trước đó. Trường hợp khách hàng không đăng ký, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán sẽ áp dụng hạn mức mặc định là 400 triệu đồng và thời gian chờ tối thiểu 24 giờ; sau đó khách hàng vẫn có thể chủ động điều chỉnh hạn mức theo nhu cầu sử dụng hoặc không đăng ký sử dụng dịch vụ này.

Ngoài ra, nhằm giảm thiểu tình trạng gian lận, lừa đảo, bảo vệ an toàn tài khoản của khách hàng, NHNN triển khai dịch vụ chia sẻ trạng thái tài khoản thanh toán/ví điện tử nghi ngờ liên quan đến gian lận, lừa đảo qua Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận (SIMO). Tính đến hết ngày 6/8/2026, dịch vụ đã cảnh báo cho hơn 4,9 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,6 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận cảnh báo với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 5,5 nghìn tỷ đồng.

Trước diễn biến phức tạp của tội phạm sử dụng công nghệ cao và lừa đảo trong lĩnh vực ngân hàng, để đảm bảo an toàn thông tin cho hệ thống ngân hàng và an toàn tài khoản cho khách hàng, thời gian tới, NHNN cho biết tiếp tục nghiên cứu ban hành, cập nhật các văn bản pháp luật và chỉ đạo các tổ chức tín dụng triển khai các giải pháp tăng cường an toàn bảo mật, đáp ứng các tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế để bảo đảm an ninh, an toàn các hệ thống thông tin và phòng chống gian lận, lừa đảo trực tuyến. Đẩy nhanh thực hiện triển khai, vận hành hệ thống SIMO, trong đó triển khai dịch vụ truy vấn cảnh báo khách hàng về tài khoản, ví điện tử nghi ngờ có dấu hiệu lừa đảo, gian lận. Đồng thời, NHNN tiếp tục triển khai Kế hoạch phối hợp giữa Bộ Công an và NHNN trong công tác chống lừa đảo trực tuyến; làm sạch dữ liệu, xác thực khách hàng và ứng dụng, triển khai các hoạt động nghiệp vụ ngân hàng.

Về phía các TCTD, bên cạnh đầu tư hạ tầng công nghệ bảo mật, cần đẩy mạnh truyền thông, thông tin đến các khách hàng dưới nhiều hình thức để hướng dẫn, nâng cao nhận thức, hiểu biết của khách hàng trong mở và sử dụng TKTT và sử dụng dịch vụ thanh toán một cách an toàn.